LABADA(Rumex obtusifolius)

LABADA:Diğer İsimleri : Evelik, Develik.
Bilinen Bileşimi : Fosfor - demir bileşimi, tanen.
Özellilleri : Kuvvetlendirici, kansızlığı önleyici, iç temizleyici.
Önerilen Hastalıklar : Tüberkiloz, diabet, kansızlık, kronik romatizma, egzama, karaciğer yanması, kaşıntı.
Kullanım Şekli ve dozu : 4 bardak suya 30 gr. kesilmiş kök konarak 2 dakika kaynatılır 10 dakika demlendirilip süzülür. Günde 2 defa birer bardak içilir. Meyveleri çay gibi demlenerekte içilir. Ayrıca kökler toz haline getirilip yemek aralarına yarım gram içilir.

MAYDANOZ(Petroselinum sativum)

MAYDANOZ:Bilinen Bileşimi : Eterik yağ, apiol, myristirintilen, bergapten, A, C ve K vitaminleri.
Özellilleri : İdrar söktürücü, iştah açıcı, sindirini kolaylaştırıcı, anne sütünü artırıcı, kan temizleyici.
Önerilen Hastalıklar : Mide ve bağırsak iltihapları, böbrek ve mesne iltihapları, böbreklerde kum, zorluklu işeme, kadınlarda beyaz akıntı, prostat bezi iltihabı.
Kullanım Şekli ve dozu : Kök ve yapraklardan 1 çorba kaşığı ( tohumlardan 1 kahve kaşığı) 400 gr. kaynar su ile haşlanır ve 2 saat demlendirilir. Günde 3 defa yemeklerden evvel birer çay bardağı içilir.

NANE(Mentha piperita)

NANE:Bilinen Bileşimi : Uçucu yağ, tanen, reçine şekerler, acı madde, mentol, mentor, cadinen, sineol, pinenler.
Özellilleri : Stomaşik / mideyi kuvvetlendirici, stimulan / uyarıcı, antiseptik / mikrop öldürücü, karminatif / sindirime yardımcı, antispazmodik / spazm giderici, kolik / gaz giderici, diüretik / idrar söktürücü, kolagog / safra ifrazatını artırıcı, süt artırıcı, kalbi ve sinirleri kuvvetlendirici, koroner damarların tepkili ( reflektor ) genişlemesini tahrik edici.
Önerilen Hastalıklar : Baş ağrısı, romatizmal ağrılar, astım bronşit, öksürük grip, safra taşı, karaciğer hastalıkları, sistit, erkeklerde psikolojik iktidarsızlık, sara, felç,
baş dönmesi, mide ve bağırsak ağrıları, egzama.
Kullanım Şekli ve dozu : Yapraklardan 1 çorba kaşığı, 0,5 litre kaynar su ile haşlanır ve 1 saat bekletilir. Günde 4 defa yemeklerden evvel birer çay bardağı içilir.
Yan Tesirleri : Mide ülseri ve gastriti olanlara fazlası yasak.

OĞULOTU(Melissa officinalis)

OĞULOTU:Diğer İsimleri : Melissa, kovanotu, temreotu, limonotu, turunçotu.
Bilinen Bileşimi : Uçucu yağ, kafuru, tanen, acı maddeler, müsilaj, kahve asidi, eterik yağ, citral, citronellal, citronellol, geraniol, linalol, pinenler.
Özellilleri : Beyin, kalp, rahim ve sindirim sistemi üzerinde koruyucu- kuvvetlendirici, spazm çözücü, ruhsal ve fiziksel sakinleştirici, hazmı kolaylaştırıcı, bağırsak gazlarını giderici, terlemeyi önleyici, bağırsak parazitlerini düşürücü, kanı temizleyici, kalp hastalıklarını iyileştirici.
Önerilen Hastalıklar : Kalp rahatsızlıkları ( oğul otu İbni Sina dan günümüze kadar başarıyla kalp ilacı olarak kullanılmıştır.), "Vegatativa dystonie" adı verilen baş ağrılarında, uykusuzluk, hazımsızlık şikayetleri, nevralji, akciğerden kaynaklanan kan kusmalarda, sinir krizleri, depresyon, anksiete, kulak çınlaması, baygınlık, başdönmesi, hafıza kaybı, melankoli, histeri, kansızlık, sitres.
Kullanım Şekli ve dozu : 1 tatlı kaşığı kıyılmış bitkiden 1 bardak kaynar suya konularak 10 dakika baklatilir. Günde 3 defa birer bardak aç karnına içilir.
NOT : Oğul otu 20. asrın baş düşmanı olan sitres ve kalp hastalıklarının en iyi yan tesirsiz ilacıdır. Eğer insanlar bunu bilselerdi çay yerine oğul otu içerlerdi.

ACI PELİN(Artemisia absinthium)

ACI PELİN:Kullanılan Kısmı Saplar kullanılır. Çiçek açma zamanında (Temmuz, Ağustos aylarında) toplanır.
Yetiştiği Yer/bölge Yol ve avlu boylarında, çalılıklar arasında, otlu ve taşlıklı yerlerde bulunur.
Kullanılışı Pankreas ve mide bezleri fonksiyonunu tahrik eder, safranın çıkmasını arttırır, iştahı açar ve hazmı kolaylaştırır, mikropları öldürür (antimikrobik) etkisi vardır. İştahı açmakta, kansızlık, karaciğer ve safra kesesi iltihabı ve gazlara karşı kullanılır.
Kullanma şekli 1 kahve kaşığı pelin 300 gr. kaynar su ile haşlanır, 2 saat bekletilir. Günde 2 defa (sabah ve akşam) yemeklerden evvel birer kahve fincanı alınır.
Halk Arasında Kullanılışı Mide ekşimesine, bağırsak solucanlarına, beyaz akıntı, düzensiz ve yetersiz adet hallerinde, sıtma, kusma, sara, gebe kalmada (rahim kuvvetlendirir), angina pektoris, uykusuzluk, iştah artırıcı, verem, sıraca, gazlar, su toplama vesair hastalıklarda kullanılır.

LAVANTA(Lavandula officinalis)

lavantaçiçeği (lavandula) : Ballıbabagiller familyasından; çalı görünüşünde, dip kısmı odunsu bir bitkidir. Çiçekleri mavi veya morumsu ya da koyu kırmızıdır. Kokusu güzeldir. Karabaş lavantaçiçeği denilen türü yurdumuzda vardır.

Faydası : Kaynatılmış suyu uyarıcı ve midevidir. Küçük bir torba içinde dolaplara konan lavanta çiçekleri, elbise ve çamaşırları böceklerden korur. Banyo suyuna güzel koku verir. Lavanta kolonyası vücudu ferahlatır. Ateşi düşürür.

MAZI(Gallae quercinae)

MAZI: (Thuja / Arborvitae / Thuya / Noix da gelle) Servigiller familyasindan, pul yaprakli, daima yesil, agaç veya agaççik halinde bulunan bir bitki cinsidir. Halk hekimliginde yapraklari ve kozalagi kullanilir.

Kullanildigi yerler: Yapraklari sigilleri yok etmekte kullanilir. Kozalagindan barsak kurdu düsürücü ilaç yapilir. Gebe kalmayi önlemek için kullanilir. Bazi zehirlenmelerde panzehir olarak kullanildigi bilinir. Basur memelerinde de faydalidir.

MEYANKÖKÜ(Glycyrrhiza glabra)

MEYAN KÖKÜ: ( (Süssholz / Réglisse / Licorice / Piyan / Boyan / Glycyrrhiza / Licorice) Haziran-temmuz aylari arasinda sari-mavi veya kahverengi çiçekler açan, 0,4-2 m yüksekliginde, çok yillik çalimsi bitkilere "meyan" denir. Yapraklari parçali, yaprakçiklar 4-7 çiftlidir. Çiçekler basak seklinde durumlar yapar. Taç ve çanak yapraklari iki dudakli olup, üst dudak iki kisa disli, alttaki üçü uzun dislidir. Meyveleri düz ve salgi tüylüdür. Meyan bitkisinin 6 türü Türkiye’de yetismektedir. Daha çok Güney, Orta ve Dogu Anadolu’da yayginlik göstermektedir. Bir kisminin kökleri tatli, bir kisminin ise acidir.

Tatli meyan (Glycyrrhiza glabra): Anadolu’da iki varyetesi bulunur. Bu türün çiçekleri mor ve tüysü yapraklidir. Meyvelerinin üzeri çiplaktir veya tüylüdür. Bâzi yerlerde piyan olarak da bilinir.

Kullanildigi yerler: Bitkinin kökleri, meyan kökü olarak taninmakta ve kullanilmaktadir. Köklerinin kabugu soyulduktan sonra veya soyulmadan güneste kurutularak piyasaya sürülür. Bilesiminde nisasta, sekerler, zamk, rezin, glisirrizin vardir. Glisirrizin sekerden daha tatli bir bilesiktir. Köklerdeki miktari, bölgeden bölgeye degisir ve köklerin de etkili maddesidir. Kökler, gögüs yumusatici, balgam söktürücü, idrar çogaltici ve tad düzenleyici özellige sahiptir. Eczâcilikta toz hâlinde, haplarin hazirlanmasinda sekil vermede kullanilir. Sigara ve plastik sanâyiinde de kullanilan ilkel maddedir. Kola adi altinda hazirlanan içeceklerin terkibine de girer. Ayrica tâze veya kuru köklerinin kaynar su ile muâmelesi ve sonra alçak basinçta yogunlastirmak sûretiyle meyan bali elde edilir. Ticârette toz veya kaliplar hâlinde bulunur. Parlak siyah renkli, tatli lezzetlidir. Suda kolaylikla erir. Meyan balindaki glisirrizin miktari daha fazladir. Memleketimizde de meyan bali elde eden tesisler vardir. Gögüs yumusatici, öksürük kesici, yara iyi edici özellikleri vardir. Mîde hastaliklarinda (bilhassa gastritte) faydalidir. Meyan kökünün su ile tüketilmesi sonucunda elde edilen hülasa ise meyan serbeti olarak bilinir. Daha çok Güneydogu Anadolu bölgesinde elde edilir ve kullanilir. Meyan serbeti koyu esmer renkli ve tatli lezzetlidir. Gögüs yumusatici, balgam söktürücü

OKALİPTUS(Eucalyptus globulus)

OKALİPTUS: (Eucalyptusbaum / Heberbaum / Eucalyptus / Ökaliptüs / Sitma agaci) Haziran-temmuz aylari arasinda, mor renkli çiçekler açan büyük agaçlardir. Yaprak sekli bitkinin yasina göre degisir. Gençlerde sapsiz, oval, açik yesil; yaslilarda ise uzunca sapli, orak seklinde, derimsi ve koyu yesildir. Çiçekler morumsu kirmizi renkte olup, her bir yapragin koltugunda birkaçi bir arada bulunur. Meyve küçük ve çok miktarda tohum tasiyan oval sekilli bir kapsüldür. Ana vatani Avustralya olan bu agaç, halk arasinda sitma ve kinin agaci olarak da taninmaktadir.

Kullanildigi yerler: Tâze yapraklarinin su buhari ile distillenmesi sûretiyle elde edilen ökaliptus, muhtelif cila, kafuru, çam sakizi ve zamk, yine bir nevi vernik olan kokulu reçine îmâlinde kullanilmaktadir. Halk hekimliginde, özellikle solunum yolu hastaliklarinda tercih edilir. Öksürügü keser, bogaz ve burun iltihaplarini giderir. Idrar yollarini temizler. Hâricen deri üzerine sürülmek sûretiyle antiseptik olarak da kullanilir. Ökaliptus yapraklari dogrudan dogruya kaynatilarak kullanildigi gibi, yaginin tipta da pekçok faydalari vardir. Ilâç olarak veya kaynatma ile bugu, koku hâlinde de kullanilir. Yapraklar nefes darligi, kabiz, balgam söktürücü olarak, hasere sokmalarina, her nevî ateslenmeye, nezle, nevralji, bronsit, romatizma, seker, üremi gibi hastaliklarda, yag veya eksitilerek sirke, toz sabun, pudra ve mâcun seklinde kullanilir. Ayrica ökaliptus kabuklarindan, kino reçinesi adi verilen ve içinde bol miktarda tanen bulunan bir madde, kuru damitim yoluyla elde edilmektedir. Yine ökaliptus odununun kuru damitimiyla elde edilen diger ürünler; 100 kilo odundan; 25-27 kilo kömür, 7 kilo asit asetik, 2 kilo alkol metilen, 3 kilo katran elde edilebilir.

PAPATYA(Matricaria chamomilla)

papatya (matricaria chamomilla) : Bileşikgiller familyasıından; Nisan-Eylül aylarında çiçek açan, 25 cm kadar boyunda, bir yıllık otsu bir bitkidir. Yaprakları ince parçalı olup, sapsızdır. Çiçeğinin orta kısmı sarıdır. Kenarlarında 12-20 tane dil biçiminde beyaz renkli çiçek vardır. Çiçeklerin içeriğinde acı madde, tanen ve glikozitler vardır. Meyvesi sarımtırak esmer renkli bir uçucu yağ taşır. Yaz aylarında toplanıp, kurutulur.

Faydası : Ateşi düşürür. Ağrıları keser. Spazm çözer. Terletir. Sinirleri yatıştırır. Bağırsak gazlarını giderir. Vücuda rahatlık verir. Boğaz bademcik ve diş etlerinin iltihaplarını giderir. Bel ve baş ağrılarını geçirir. Saçları sarartmak için de kullanılır.
Papatyayağı spazm giderir. Ağrıları dindirir. Mikropları öldürür. Sinirleri yatıştırır.

REZENE(Foeniculum vulgare)

REZENE:Diğer İsimleri : Erziyan, Raziyane, Arapsaçı, Sincibil.
Bilinen Bileşimi : Anatol, fenhon, a-pinen, afelandren, kampfen, dipenten, metilhavikol, anis aldehidi, anis asidi, fenikulen, Vitamin A ve C.
Özellilleri : Digestif / hazmettirici, antiflatulan / gaz söktürücü, ekspektoran / balgam söktürücü, diüretik / idrar söktürücü, laktiferoz / süt artırıcı, kardiotonik / kalbi güçlendirici, yaşlıları güçlendirici, estrojenik / kadınlarda cinsel istek artırıcı.
Önerilen Hastalıklar : Mide ve bağırsakgazı, klit, çocuklarda gaz sancısı, mide ağrısı, üremi, kalp yetmezliği, bronşit, ishal, kabızlık, ağrılı adet.
Kullanım Şekli ve dozu : Hafifçe dövülmüş tohumlardan 1 çorba kaşığı 400 gr. kaynar su ile haşlanır ve 2 saat demlendirilir. Günde 4 defa yemeklerden evvel birer çay bardağı içilir.
Süt çocuklarına emzirmeden sonra 2 kahve kaşığı verilir.
Yan Tesirleri : Hamilelere yasak.

ROKA(Eruca sativa)

ROKA(Eruca sativa): (Raukenkohl / Roquette / Rocket / Eruca sativa) Bir veya iki yillik otsu bitkiler. Yapraklar toplu, disli kenarli ve tüylüdür. Çiçekler sarimtrak veya beyazimtrak olup, üzerleri morumsu damarlidir. Sebze olarak bahçelerde yetistirilir. Sert kokulu ve baharatli bir bitkidir. Kök ve tohumdan üretilir. Bol sulak yerlerde yetisir.

Kullanildigi yerler: Bitkinin yapraklari yakici, lezzetli bir uçucu yag ihtivâ eder ve C vitamini tasir. C vitamini miktari oldukça yüksek olup, 100 gram tâze yaprakta takriben 150 mg kadar bulunur. Roka yapraklari daha çok sonbahar ve kis aylarinda salata olarak kullanilir. Istah açici, uyarici, kuvvet verici ve öksürük kesici özelligi vardir. Tohumlari da ayni etkileri gösterir. Afrodizyak (Cinsel gücü artirici) özeligi vardir.