|
Kilimlerimiz
Tarihçesi
Eşme kilimlerinin tarihi, Anadoluya Oğuz boylarının yerleşimlerine dayanmaktadır. Osmanlı imparatoluğu döneminde sarayın zili, kilim gibi ihtiyaçları Uşak yöresinden temin edildiği tarihsel kayıtlarda mevcuttur.
2.Beyazıt devrinde Oğuzların Bayat boyundan Eşme,Uşak arasında 25 vergi nüfuslu Boz-Guş adlı bir oymağın obaları arasında Kara-Bayat adlı bir oymak yorgan üstü görev gören çok büyük ebatlı kilimleri saraya teslim etmekle görevlendirilmiştir. XVI. Yüzyılda 2. Selim devrinde Eşme, mekikli ve düz dokumalarını saraya vermekteydi.
Elde hazırlanan ve Kirman'la eğrilen ip Çıkrıkta bükülür ve boyanır. Daha sonra ısdar adı verilen tezgahta dokunur.
Kilim üretiminde yörede ISDAR adıyla bilmen tezgah kullanılır.
ISDAR'ın Parçaları:
A-İki adet yan ağacı
B-İki adet pazı
C-Bir adet kücü ağacı
D-Bir adet varan gelen (gelgit)
E-Geride kullanılan bir adet üst kazık, bir adet alt kazık
F-İki adet eriş(Elgi)in pazıya bağlanmasını sağlayan çubuk
G-Kirkit
Yörede kullanılan ve üretilen yaygı çeşitleri:
1-Kilim
2-Zili çul
3-Namazla(seccade)
4-Çuval
5-Heybe
6-Torba
7-İteği
8-Dokuma yastık, olarak sayabiliriz.
Özellikleri
Eşme kilimlerinde atkı ve çözgüler daima yündür. Zahire çuvalları ve yaygı türlerinde kıl ip kullanılmıştır.
Tarihi kimliğinde Eşme kilimlerini incelediğimizde Eşme'de bitkisel, hayvansal ve topraksal kökenli do ğal maddelerle boyamanın yapılmış olduğu görül mektedir. En çok kullanılan renkler kırmızı, lacivert, yeşil, kahverengi, siyah, beyaz ve mavi başta ol mak üzere bakır kırmızısı ve alt tonları, saman şansı, çağla yeşili alt ve üst tonları, kök yeşil, mor, gri, por takal rengi ve alt tonları. Siyah hiçbir zaman kullanılma mıştır. Çeşitli bitkilerden, topraktan ve hayvansal madden elde edilen yaklaşık 650 renk kulanılmıştır.
Kilimlerde kullanılan renkler dokuyanların iç dünya larını yansıtır.Örneğin;kırmızı renkle heyecanı, bü yük bir sevgiyi ,mavi ümidi,mor kederi,beyaz gelin gibi saflığı ve temizliği simgeler.
Kilimlerinde motif zenginliği dikkat çeker.Bunlar bazıları
-tavşan topuğu motifi
-Koçboynuzu motifi
-Elibenlide motifi
-Ayak motifi
-Tazı kuyruğu motifi
Kilimlerimizin karekteristik özelliği; Istar denilen dik tezgahlarda, tamamen elde dokunması ve kendine has desenlerinin olmasıdır.
|