|
ÖYKÜ
TÜRK EDEBİYATI: 2- 2004'TE ÖYKÜ KİTAPLARI/ Ali ŞAHİN (İnceleme)
ÖYKÜCÜLÜĞÜMÜZDE 12 EYLÜL YOK AMA VAR VAR! / (ÖMER LEKESİZ)
KADIN ÖYKÜCÜLER (1910-1990) / (ÖMER LEKESİZ)
- GENEL- Türk Öykücülüğünün Gelişim Dönemleri/ Feridun ANDAÇ
1980-2000 Yılları Arasında Türk Öykücülüğü 2 (Ömer LEKESİZ)
ROMAN
2006'NIN YAKIN TARİH ROMANLARI / A. ÖMER TÜRKEŞ
2005'te Yayımlanan 320 Romandan 80'i Kadın Yazarlara Ait / Ayşe DURUKAN
2005'te Keyifli Romanlar/ A. Ömer TÜRKEŞ
2005'te Roman/ A. Ömer TÜRKEŞ
TÜRK EDEBİYATI: 1- 2004'TE ROMANIMIZ/ Ali ŞAHİN
2004 Romanları 1, 2/ Asuman Kafaoğlu- BÜKE
2004 yılının ilk yedi ayı içinde Cumhuriyet tarihinin roman rekoru kırıldı.
2004'ün İlk Yarısında Roman: 70 milyona 70 yeni yazar... / A. ÖMER TÜRKEŞ
2003 ROMANLARI- Asuman Kafaoğlu BÜKE (E dergisi Ocak 2004)
2003 ROMANLARI/ Asuman Kafaoğlu- BÜKE
2001 Yılının Romanları / A. Ömer TÜRKEŞ
2000'li Yılları Onlardan Okuyoruz/ A. Ömer TÜRKEŞ
Roman 2000: Siyasal ve tarihsel romanlar/ M. SADIK ASLANKARA
2000 Yılı Romanları/ A. Ömer TÜRKEŞ
ROMAN DEĞERLENDİRMESİ 3 (1999 YILI ROMANLARI) / (NAZİR AKALIN)
ROMAN DEĞERLENDİRMESİ 2 (1999 YILI ROMANLARI) / (NAZİR AKALIN)
ROMAN DEĞERLENDİRMESİ 1 (1999 YILI ROMANLARI) / (NAZİR AKALIN)
ŞİİR
2004: Türk Edebiyatı: Şiir Kitapları 2004/ Ali ŞAHİN
2002 ŞİİR YILLIĞI / Asuman Kafaoğlu- BÜKE
2000: Şiirin sessizleşme süreci/ TURGAY FİŞEKÇİ 26 ARALIK 2000
Şiir 1999: Çok kitaba karşın az okur/ TURGAY FİŞEKÇİ
Türk Şiirinin Tarihçesi/ Feridun ANDAÇ
ALİ ŞAHİN
BAŞLANGICINDAN GÜNÜMÜZE ÖYKÜ KİTAPLARI ZAMANDİZİNİ (1867- 2006) / KRONOLOJİ
ALİ ŞAHİN
BAŞLANGICINDAN GÜNÜMÜZE ROMAN ZAMANDİZİNİ (1872- 2006) / KRONOLOJİ
2005'den Kalanlar
2005-10-16: Çağdaş Türk Şiiri'ne Giriş 3/ Memet Fuat
2005-10-16: Çağdaş Türk Şiiri'ne Giriş 2/ Memet Fuat
2005-10-16: Çağdaş Türk Şiiri'ne Giriş 1/ Memet Fuat
EŞCİNSEL EDEBİYAT / A. ÖMER TÜRKEŞ
CUMHURİYET DÖNEMİ TÜRK EDEBİYATI-TEMEL ESERLERİMİZ / HASAN BÜLENT KAHRAMAN
2005'in En İyileri (Kitap)/ Milliyet Gazetesi Kitap Eki
edebiyatımızda geleceğin yazarları/ semih gümüş
EskiBroy ve Şiir Yıllığı / Yeni bir edebiyat dergisi doğdu: Sözcükler
Beynelmilel Filmi ve Devrimcilik
Kaan Arslanoğlu 02.01.2009
İhtisas döneminden arkadaşım psikiyatrist Dr. Mustafa Ulusoy'un TvNet kanalındaki "Film Şeridi" adlı programına katıldım. "Beynelmilel" filmi dolayısıyla devrimciliği, devrimci psikolojiyi tartıştık. Cumartesi akşamları yayımlanan program uzun süredir devam etmekte. Ulusoy'un bulduğu ve başarıyla uyguladığı izlence kalıbı, her hafta bir filmden bazı sahnelerin konukla birlikte değerlendirilmesine dayanıyor. Sonuçta ortaya, bir filmden sahneler, Ulusoy'un soru ve değerlendirmelerinden, konuğun yorumlarından ve varsa konuğun ilgili bir kitabından aktarılan parçalardan oluşan zengin bir sunum çıkıyor.
Bu yazıda film ve film bağlamında devrimcilik, karşıdevrimcilik üstüne anlattığım birçok şeyden bazı noktaları özetleyeceğim.
"Beynelmilel"i daha önce izlememiştim. Program nedeniyle seyretmeden önce yine bir Türk filmi hayal kırıklığı yaşamaktan korkuyordum açıkçası. Bizim filmlerimiz ne kadar ciddi ve ne kadar entelektüel iddialı olurlarsa aynı oranda çekilmez hale geliyorlar. Ne yazık ki bunun çok az istisnası bulunuyor. Komedi filmlerini kıvırabiliyoruz sadece. Beynelmilel sade, sevimli, derli toplu bir film, bende yerleşmiş önyargıya karşın. İçinde güzel komedi unsurları barındırsa da bir komedi filmi değil, bu daha büyük başarı. Olsa olsa traji-komedi denebilir. Komiklikle dramatik gerçek uyumlu biçimde örülmüş. Senaryo sarkmıyor, yapaylık öteki birçok filmde görüldüğü üzere göze batmıyor. Sahneler etkileyici, doğal, oyuncuların bazıları çok iyi (başta Cezmi Baskın) , bazıları iyi. Beynelmilel seyredilmeye değer bir film. Sırrı Süreyya Önder ve Muharrem Gülmez'i kutlamak gerekir.
Filmin açılış sahnesi etkileyici ve çok komik. Sessiz çalınıp oynanan "Lorke" de bir o kadar komik. Her yasak kötü değildir elbet, ama yasakların büyük çoğunluğu faşist kafalarca konur ve altındaki mantık da, yasağa boyun eğip yan yollar bulmaya çalışan kitlenin kaypak tavırları da zaten başlı başına komiktir. Ama bir avuç devrimci dışında yasaklara karşı halktan kitlesel bir tepki gelmemesi hiç komik değildir, acı gerçektir.
"Biz çalgıcıyız, çalgıcıdan komünist olur mu?" Abi, devrimci kardeşinin elinden aldığı dergiye göz atar ve böyle der. "Fabrikalar tarlalar her şey emeğin olacakmış, sen hiç fabrikada, tarlada çalıştın mı?" Burada abi, kardeşini ve biraz da kendini koruma kaygısındadır. Böyle sözler devrimcilere çok söylenmiştir lakin. Devrimcilik gerçekte fabrikada, tarlada çalışmaktan da zor bir şeydir. Ama vatandaş, "Şundan devrimci çıkmaz, bu komünist olamaz" diye adeta hiç kimseyi komünistliğe yakıştıramaz. Ya da komünistliği hiç kimseye yakıştıramaz. Fabrikada tarlada çalışanların da katılımı bulunmaksızın devrim gerçekleştirilemez, o da bir gerçektir. Gerçi onların içinden de çok devrimci çıkmıştır, çıkmaktadır. Ama buna karşın onların büyük bölümü davanın içinde değilse, birileri on yıllar boyu onları mı bekleyecektir? Bekleyemeyecekleri açıktır. Beklenmemesi meşrudur.
Yeni yeni solculuğa heveslenen kız, pavyoncular hakkında "yakında devrimcilerden tokadı yiyecekler" dediği anda babasından tokadı yer. Burada baba kızının ilerde yiyebileceği tokatları önceden görerek onu sakınma tepkisi göstermiştir. Baba koruyucu kollayıcıdır, evladının iyiliğini ister; zaman zaman gösterdiği şiddet, çoğun koruma kaygısındandır. Pek çok toplum devleti de bir baba gibi görür. Ama bu baba psikopat bir babadır. Hani şu ailenin parasını pavyonlarda, orada burada yiyen, sonra evde çıkan her huzursuzluğa tekme tokatla yanıt veren psikopat babalar gibi babadır. Burada koruma kaygısı değil, sadistçe ezme tutumu ön plandadır. 12 Eylül Amerikancı cuntası bu psikopatlığın doruğa çıktığı dönemdir.
"Sevgilin var mı?" sorusuna karşı, "Bunlar küçük burjuva alışkanlıkları, hem ben devrimci oldum" sözünün edildiği sahne: Filmde böyle bazı şabloncu yaklaşımlar yok değil. Ama zamanın sol hareketinin de bir ölçüde şabloncu olduğu göz önüne alınırsa, bu bir yere kadar mazur görülebilir. O zamanki devrimciler, aksi örnekler az değilse de, genelde katı ahlakçıydılar aşk ve cinsellik alanında. Bunun iki nedeni vardı: Biri, sağ kesim solcuların ahlaksızlığını durmadan işler. Bizim toplumun ahlaktan anladığı şey, işte, meslekte, insan ilişkilerinde, parada ahlak değil, sorumluluk ahlakı değil, genellikle cinsel ahlaktır. O konuda da iyi bir sicilleri bulunmadığı halde solcuları cinsel ahlaksız saymaya pek eğilimlidirler sağcılar ve ortalama vatandaşlar. Soldaki ahlakçılık bir ölçüde buna tepkidir. İkinci neden, devrimcilerin çoğunluğunun her bakımdan ve cinsellik bakımından da düzgün insanlar olmasıdır. Solun kitlesel kabarışlar yaşadığı dönemlerde, solun "moda" olduğu dönemlerde her karakterde insan harekete katılır. Bunların her birinin başat amacı farklıdır aslında. Ama çoğunluğu ülkücü insanlar oldukları için gelmişlerdir. Adalet duygusu taşıdıkları, temel bir etik duygu taşıdıkları, ülkeye, halka hizmet etmek istedikleri için bir şeyler yapmaktadırlar. Katı ahlakçılık bunun sonucudur, bir yere kadar tepki ve abartıdır, bir bakıma da doğru bir konumlanıştır.
İşte filme baştan önyargılı yaklaşmamın ikinci nedeni aynı konuyla ilgilidir. Baş kadın oyuncu Özgü Namal bu filmde çok iyi oynuyor. Ama onun bendeki imajı solcu, devrimci kız imajı değil, reklâmcı kız, kredi kartı kızı imajıdır. Sol imajlarla, paraya teslim olan, paraya tapan solcu imajı bu toplumda birlikte, üst üste durmakta ve sola büyük zarar vermektedir. Çünkü bu süperpoze olmuş imajlar solun satın alınmasıyla ilgili, bunun meşru görülmesiyle ilgili acıtan bir gerçekliğin üstüne oturmaktadır.
|
