|
Kireçtaşı, sönmemiş kireç ve sönmüş kireçten oluşan ürün grubuna “kireç ürünleri” adı verilir.
Kirecin hammaddesi olan ve doğada bol miktarda bulunan kireçtaşı, karbonatlı tortul kayaç ve fosiller için kullanılan genel bir deyim olup, yapısında prensip olarak kalsiyum karbonat veya kalsiyum karbonat/magnezyum karbonat bileşikleri (CaCO3/MgCO3) kombine halde bulunur. Bunun yanısıra içinde değişik oranlarda demir, alüminyum, silisyum, kükürt gibi safsızlıklara da rastlanabilir. Dünyada çok çeşitli formasyon ve tiplerde kireçtaşı mevcuttur. Bunlar orijin, jeolojik formasyon, mineralojik yapı, kristal yapısı, kimyasal bileşim, renk ve sertlik özelliklerine göre gruplandırılır (örneğin tebeşir, marn, traverten gibi). İçindeki MgCO3 miktarının miktarının %20-40 arasında olması durumunda ise kireçtaşı, rhombohedral yapıdaki dolomit:CaMg(CO3)2 adını alır.
Kalsiyum karbonatın iki ayrı kristal şekli, doğada hiçbir zaman saf halde bulunmayan Kalsit ve Aragonit’dir. Teorik olarak %56 CaO ve %44 CO2 ihtiva ederler. Kalsitin rhombohedral yapıda ve sertliğinin 3 Mohs olmasına karşın, 400°C’de kalsite dönüşen Aragonit’in kristal yapısı orthorhombik ve sertliği 3.5-4 Mohs’dur.
Kirecin:
* Birçok kimyasal prosesin (nötralizasyon, absorpsiyon, kostikleştirme gibi) ana girdisi olması,
* Kimyasallarla çabuk reaksiyona girerek istenmeyen maddeleri bünyeden uzaklaştırması,
* Pahalı kimyasalların geri kazanılmasındaki rolü,
* Organik canlılar için besi maddesi olması,
* Ucuzluğu ve kolay bulunması gibi nedenler, bu malzemenin yaygın biçimde kullanılmasında önemli rol oynamıştır.
AKYÜZ KİREÇ SAN LTD ŞTİ
Kireç ürünleri:
* Portland çimento ve beton yapımında hammadde komponenti,
* İnşaat harç ve sıvalarında bağlayıcı;
* Demir-çelik endüstrisinde safsızlaştırıcı;
* Gaz beton endüstrisinde bağlayıcı;
* Çevre denetiminde arıtma kimyasalı;
* Asitli toprakların rehabilitasyonunda pH dengeleyicisi;
* Çeşitli kimyasal maddelerin elde edilmesinde ara reaksiyon kimyasalı veya nihai ürün komponenti;
* Yol zemin inşaatlarında stabilizatör ve asfalt yapımında aşınmaya karşı katkı maddesi olarak pek çok alanlarda kullanılır.
Kireç uluslar arası standart sanayi tasnifinde (ISIC), 36 ana grup ve 3692 kod numarasıyla endüstride kullanılan esas kimyasal maddeler grubunda yer almakta olup GTIP kodu 25.22.0.00 ve 25.22.20.00’dır. Kireçtaşının doğal, tuvenan ve ayıklanmış haldeki uluslar arası sanayi tasnifindeki kodlaması aşağıda verilmektedir.
1998 verileri (1000 ton)
Tüketim Grubu Dünya Türkiye
I. Endüstri 65.580 3.378
1. Demir ve çelik 36.160 1.400
2. Demir dışı metal 230 43
3. Kimya 16.330 1.145
a) Gübre 450 294
b) Karpit 80
c) Soda 3.560 850
d) Petrokimya 0.0
e) Diğer 10.710
4. Diğer Endüstri 12.860 790
a) Şeker 1.030 560
b) Cam 990 230
c) Madencilik 30
d) Diğer 9.030
II. Yapı Malzemesi 203.980 50.000
1. Briket 40
2. Gazbeton 10
3. Çimento sanayi 148.290 50.000
4. Diğer 5.610
III. Yapı 264.250 180.000
1. Yapı 161.220 125.000
2. Yol stabilizasyon 63.500 25.000
3. Harç 31.250 30.000
4. Diğer 8.040
IV. Çevre koruma 4.990 145
1. Su arıtma 70
2. Çamur arıtma 45
3. Desülfürizasyon 3.160 145
4. Diğer 1.160
V. Tarım 8.780 20
1. Gübre 5.460
2. Hayvan yemi 1.370 20
IV. İhracat 9.420
|
