|
DERİNER BARAJI İLE İLGİLİ AÇIKLAMALAR
Deriner Barajı ve HES tesisleri, Doğu Karadeniz Bölgesinde Çoruh Havzasında, Artvin il merkezinin yaklaşık 5 km. membağında, bulanık çayının Çoruh nehrine karıştığı yerin yaklaşık 6,5 km mansabındadır.Baraj enerji üretimi ve kısmi taşkın koruma maksatlı olarak inşaa edilmekte olup, Çoruh nehri üzerinde, tek başına yapılabilir, en büyük ve en fazla üretim kapasitesine sahip tesistir. Deriner Barajının mansabında bulunan Borçka ve Muratlı Barajları kademe barajları olup, Deriner Barajının regüle edilmiş akımı ile projelendirilen enerji üretim seviyelerine ulaşacaklardır.
Çoruh havzası, ülkemizin az gelişmiş bir bölgesinde bulunmaktadır. Su kaynaklarının bolluğuna rağmen toprak kaynakları yok denecek kadar azdır.Bölgede sanayileşme ve tarım gelişmemiştir.Mevcut olanaklar yetişmediğinden Artvin il nüfusunda devamlı bir azalma gözlenmektedir.Baraj yapımları sayesinde yeni iş olanaklarının doğması bir nebze nüfus erezyonunu durdurmuştur.
Deriner Barajı iki eğrilikli beton kemer tipinde olup, tamamlandığında temelden 249 m. yüksekliği ve 720 m. kret uzunluğu ile kendi tipinde dünyanın dördüncü, Türkiye' nin en yüksek barajı olacaktır.(Dünyanın en yüksek beton kemer barajı İsviçrede bulunan Grand Dixence Dam and HEPP temelden yüksekliği 285 metre ve 6 milyon metreküp gövde hacmine sahip)
Santral binası yeraltı tipinde olup, 4 adet 167,5 MW kurulu gücünde francis türbini ile teçhiz edilmiş ve toplam kurulu güç 670 MW.dir. Türbin işletme debileri 90 m3/sn olup 4 ünite birlikte çalıştırıldıklarında 360 m3/sn regüle edilmiş suyu, mansapta bulunan Borçka ve Muratlı Barajlarına göndererek, yılda bu barajlardan da toplam 1 milyar kw/saat enerji üretilmesini temin ederken, Deriner Barajında da yılda 2,118 milyar kw/ saat enerji üretilecektir.
DSİ Genel Müdürlüğü resmi web sitesi Tıklayın....
Elektrik İşleri Etüt İdaresi
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı
Baraj yerine ait topoğrafya çok haşin, yamaçlar ise çok diktir.Proje yerine ulaşım karayolu ile olmaktadır. Artvin ili, sınırlı imkanları ile proje ihtiyaçlarına cevap verecek durumda değildir.Her türlü ikmal hatta yiyecek ikmalinin bir kısmı dahi, Rize, Trabzon, Erzurum ancak genelde Ankara' dan sağlanmaktadır.İnşaat bünyesinde kullanılan ve kullanılacak yaklaşık 1.250.000 ton çimento Ünye, Aşkale ve Kars Çimento Fabrikalarından, 40.000 ton çelik mamul Ereğli, Karabük, İskenderun Demir Çelik Fabrikalarından sağlanmaktadır .
Ülkemizdeki beton kemer barajların gövde yükseklikleri aşağıdaki gibidir:
Yükseklik
Gezende :75 m
Sır :116 m
Gökçekaya:153 m
Karakaya :173 m
Oymapınar:185 m
Berke :201 m
Ermenek :225 m
Deriner :249 m
BUNLARI BİLİYOR MUYDUNUZ?
Dünyanın en yüksek beton kemer barajı İsviçrede bulunan Grand Dixence Dam and HEPP dir. Bu barajın temelden yüksekliği 285 metre ve gövde hacmi 6 milyon metreküptür.
Amerika Birleşik Devletlerinde 1936 yılında Colorado Nehri üzerinde yapılmış olan Hoover Barajı ekseni kemerli ağırlık barajı olup gövde yüksekliği 221 metredir.
En eski kemer baraj M.S. 2. yüzyılda Fransa'da yapılmış olan Vallon de Baume Barajı olup yüksekliği 12 metredir.
Anadoludaki en eski kemer baraj ise M.S. 6. yüzyılda Mardin'de yapılmış olan Dara I ve II barajlarıdır.
Anadoluda hidroelektrik enerjisini ilk olarak üreten tesis 1902 yılında Tarsus' da yapılmış olan ve Tarsus Çağlayanının suyunu kullanan Alçak Düşülü Tarsus HES' dir.
Cumhuriyet döneminde yapılmış olan ilk baraj Ulu Önder Mustafa Kemal Atatürk tarafından 1936 yılında Ankara'da yaptırılan ve gövde yüksekliği 58 metre olan Çubuk I Barajıdır.
Dünyanın en yüksek kurulu güce sahip hidroelektrik santrali Brezilya'da Parona üzerinde bulunan ve 14 000 MW kurulu güce sahip Itaipu Barajı ve HES'dir. Ancak yakın gelecekte bu ünvanını Çin'in Changjiang Nehri üzerinde inşaa ettiği Sanxia Barajına devredecektir. Bu baraj 2009 yılında hizmete girecek olup 26 ünitesi ile toplam 18 200 MW kurulu güce sahiptir.
NOT: Bu değerli bilgileri 3. Ulusal Su Mühendisliği Sempozyumunda (10-14.09.2007/Gümüldür-İzmir) bizlerle paylaşan Prof. Dr. Ünal ÖZİŞ'e teşekkürlerimle...
Sevgili Dostum Süleyman İnal'ın Fotoğraflarının Yer Aldığı Kişisel Sitesi
![]()
|
