Emeklilik ve Çıkış

SİSTEMDE EMEKLİLİK VE SİSTEMDEN ÇIKIŞ

Nasıl Emekli Olunur? Emeklilik Seçenekleri Nelerdir?

Dünyadaki her tip emeklilik sisteminde olduğu gibi ülkemizdeki bireysel emeklilik sisteminde de emekli olabilmek için belli bir süre sisteme katkıda bulunmak ve belli bir yaşı doldurmak gerekmektedir.

Bu süre zarfında sözleşme gereği yapmanız gereken katkıları yapıp uygun yaşa geldiğinizde çeşitli seçeneklerden size uygun olanını belirleyerek emeklilik hakkınızı kullanabilirsiniz.

Emeklilik hakkını elde edebilmeniz için;

Sisteme girdiğiniz tarihten itibaren en az 10 yıl sistemde bulunmanız,
Emeklilik talep tarihinde 56 yaşınızı tamamlamış olmanız şarttır.
Bu iki şartı bir arada sağlayabilmeniz halinde emeklilik hakkına sahip olabilirsiniz.

Emekli olmak için sistemde kalma süresinin emeklilik sözleşmesi ile uzatılması olanaklı ise de 10 yılın altına indirilmesi mümkün değildir.

Sistemde 10 yıl bulunmuş, ancak 56 yaşından küçükseniz; dilerseniz 10'ncu yılını doldurduğu tarihten itibaren katkı payı ödemeden 56 yaşınızın dolmasını bekleyebilir, dilerseniz katkı payı ödeyerek birikimlerinizin daha da artmasını sağlayabilirsiniz.

56 yaşınızı doldurduktan sonra emeklilik talebinde bulunarak birikimlerinin topluca, kısmen topluca ödenmesini veya yıllık gelir sigortası sözleşmesi yaparak dönemler halinde ödenmesini isteyebilirsiniz.

Emeklilik Seçenekleri

Emeklilik hakkını elde etmeniz durumunda, emeklilik hesabınızdaki birikimleri değişik şekillerde değerlendirme hakkınız bulunmaktadır.

Emekliliğe hak kazandıktan sonra hesabınızdaki birikimleri şu şekillerde değerlendirebilirsiniz.

Birikimlerinizin bir kısmının veya tamamının bir kerede ödenmesini,
Yıllık gelir sigortası sözleşmesi yaparak size aylık bağlanmasını talep edebilirsiniz.
Emeklilik hesabındaki birikimlerin bir kısmının veya tamamının bir kerede size ödenmesini isterseniz, şirket yazılı bildirimden itibaren 7 iş günü içinde ödeme yükümlülüğünü yerine getirmek zorundadır.

Hayat sigorta branşı ruhsatı bulunan bir emeklilik şirketi veya hayat sigorta şirketi ile yıllık gelir sigortası sözleşmesi yaparak size maaş ödenmesini isterseniz, bireysel emeklilik şirketiniz, 7 iş günü içinde hiçbir kesinti yapmadan birikimlerinizi ilgili şirkete aktarır.

Yıllık Gelir Sigorta Sözleşmesi

Yıllık gelir sigortası, emeklilik hakkı elde ettiğinizde, hemen veya belirli bir süre sonra başlayan, size veya lehdarınıza ömür boyu ya da belirli süreler için yapılan düzenli ödemelerdir.

Yıllık gelir sigortası sözleşmelerinde, şirketin üstlenmiş olduğu rizikonun, tazminat yükümlülüğünün türü ve kapsamı, tarafların hak ve yükümlülükleri, ödeme dönemleri, sözleşme süresi ve sözleşmeyi sona erdiren haller ve ilgili diğer hususlar açıkça belirtilir.

Yıllık gelir sigortası yaptırmak zorunlu değil, sizin isteğinize bağlı bir seçenektir. Bu seçeneği tercih ederseniz şirket ile yıllık gelir sigortası sözleşmesi imzalamanız gereklidir.

Düzenli maaş ödemeleri aylık, üç aylık, altı aylık veya yıllık olabilir. Ödemelerin hangi dönemlerde yapılacağını tercih etme hakkı size aittir.

Bireysel Emeklilik Sisteminden Nasıl Çıkılır?

Sistemden çıkış yasada üç şekilde düzenlenmiştir.

Katılımcının vefat etmesi,
Katılımcının sürekli iş göremez duruma düşmesi,
Emekliliğe hak kazanmadan kendi isteği ile sistemden çıkması,
Her üç şekilde de sistemden çıkmanız ile bireysel emeklilik hesabındaki birikimleriniz lehdarınıza veya size ödenecektir.

Katılımcının vefat etmesi halinde ölüm tarihine kadar oluşan birikimlerin ödenmesini lehdarı isteyebilir.

İş göremez duruma düşen, yani çalışamayacak durumda malul olan katılımcı da birikimlerinin kendisine ödenmesini isteme hakkına sahiptir.

Emeklilik hakkını elde etmeden de kendi isteğinizle sistemden ayrılabilirsiniz. Ancak bu şekillerde ayrılan katılımcılara birikimleri emeklilik sözleşmesinde öngörüldüğü şekilde iade edilir.

Birikimler Alınmazsa Ne Olur?

Birikimlerin ödeneceği tarihten itibaren uzunca bir zaman içinde alınmaması bu birikimlerin Hazine'ye gelir olarak kaydedilmesine neden olur.

Birikimlerin Hazineye kaydedilmesinin birinci koşulu, emeklilik veya yıllık gelir sigortası sözleşmelerinde ödenmesi öngörülen tutarları ödemenin yapılacağı tarihten itibaren 10 yıllık süre içinde katılımcının veya lehdarların almak üzere şirkete başvurmamaları veya aramamalarıdır.

İkinci aşama ise, 10 yıl aranmayan tutarların kimlere ait olduğunun, ilgililerin ad ve soyadını ve birikim tutarını gösterir cetvellerin şirket tarafından düzenlenerek 10. yılı takip eden yılbaşından itibaren 6 aylık süre içinde Hazine Müsteşarlığı'nın emrine T.C. Merkez Bankası'na aktarılmasıdır.

Birikimlerin Hazineye kaydedilmesinin son aşaması T.C. Merkez Bankasına aktarılan birikimlerin hak sahipleri tarafından 2 yıl süre ile aranmamasıdır. T.C. Merkez Bankası'na aktarıldığı tarihten itibaren 2 yıl süre ile hak sahipleri tarafından aranmayan birikimler Hazineye gelir kaydedilir.