|
TUZLA
1991 nüfus sayımında Tuzla'nın nüfusu yaklaşık 131.000 olarak belirlenmişti. Göçmenlerin de gelmeleriyle günümüzde bu rakamın 160.000 civarına ulaştığı tahmin ediliyor. Sarayevo ve Banya Luka'dan sonra Bosna-Hersek'in üçüncü büyük şehridir. Aynı ismi taşıyan (Tuzla) kantonun içerisinde yer alır.
Bosna'nın kuzeybatısında yer alır. Majevica dağının eteklerinde, Jala nehrinin yakınlarındadır. Şehrin merkezi doğu-batı eksenince uzanan ovada yer alırken, ikamet yerleri daha çok kuzey ve güney taraflarında yer alan küçük tepelerdir (İlinçica, Kicelj, Gradina). Nispeten ılımlı denilebilecek karasal bir iklim görülür.
Tuzla'nın neolitik dönemdeki varlığına ilişkin yeterince kanıt vardır. 6000 yıl öncesine ait toplu yaşamla ilgili bulgular şehrin Avrupa'nın en eski yerleşimlerinden biri olduğunu ortaya koyar. 950'lerde Macar hakimiyeti altına girdiği biliniyor.
Tarihçiler bu şehirden ilk olarak "Soli" olarak bahsetmişler. Soli Boşnakçada tuz demektir. Zamanla şehrin ismi Türkçeleşmiş ve Türkçedeki "tuz yeri" anlamına gelen "Tuzla" olmuş. 2004'te açılan ve açık hava müzesi görünümündeki "Solni Trg" ziyaretçilere Tuzla'daki tuz üretiminin öyküsünü anlatır.
II. Dünya savaşının tüm dehşetiyle devam ettiği 2 Ekim 1943 tarihinde Tuzla Avrupa'nın en büyük bağımsız kasabası oldu. Sonraları Yugoslavya'nın egemen olduğu dönem boyunca endüstriyel ve kültürel bakımdan gelişti.
1990 seçimlerinde reformistler şehirde belediye yönetimini kazandı. Aynı seçimlerde Bosna'nın genelinde nasyonalizme "karşı duruş" arz edenler seçimlerden zaferle ayrılmıştı. Bosna savaşı boyunca (1992-1995) şehir nasyonalistler tarafından yönetilemedi. Savaş sırasında Sırp nasyonalistleri tarafından kuşatılan Tuzla savaşın tüm vahşetinden nasibini aldı. Son olarak 25 Mayıs 1995'te 72 genç katledilmişti.
Tuzla Orta Avrupa'daki tek tuz gölüne sahiptir. Çeşitli bölgelerden gelen 100 bine yakın insan her yıl bu gölün kıyılarını ziyaret etmektedir.
Tuz yataklarının işletildiği büyük sanayi kompleksinin yanı sıra çimento fabrikası ve kömürle çalışan termo-elektrik santrali vardır.
Balkanların tanınmış yazarlarından Meşa Selimoviç Tuzlalıdır ve bu şehirde her yıl yapılan festivale O'nun adı verilmiştir. Meşa Selimoviç festivalinde Bosna-Hersek, Hırvatistan, Sırbistan ve Karadağ'ın en iyi roman yazarı ödülü verilir.
Tuzla'daki ilk profesyonel tiyatro olan "Narodno Pozorişte u Tuzli" Mihaljo ve Jivko kardeşler tarafından 1944'te kuruldu.
Tuzla Kantonu'nun 13 ana belediyesi vardır. İdari bakımdan kantondaki toplam belediye sayısı ise 39'dur. Kantondaki ana belediyelerden biri olan Tuzla'ya Gornija Tuzla kasabası ile Husino, Par Selo, Simin Han, Odobnica, Şiçi gibi köylerde dahil edilmiştir.
Tuzla'da uluslar arası bir hava alanı ile büyük bir terminal vardır. Yakında bir trolleybus hattının kurulması planlanmıştır.
Tuzla'nın çeşitli spor takımları uluslar arası müsabakalarda yer alır. Neredeyse bütün takımların özgürlük anlamına gelen "Sloboda" kelimesini isimlerinde kullanması ilginçtir. En popüler sporlar futbol (FK Sloboda), basketbol (KK Sloboda), karate ( KBS Tuzla- Sinalco) vb.dir.
Şehirde 10.000'den fazla öğrencisi olan Tuzla üniversitesi bulunur.
İtalya'daki Bologna şehri Tuzla'nın kardeş şehirlerinden biridir.
|
