|
BİHAÇ
Bosna-Hersek'in kuzeybatısında, Hırvatistan sınırında yer alır.Una-Sava Kantonu'nun yönetim, eğitim ve kültür merkezidir.
Silüetinde modern binalar ile tarihi eserler iç içedir. Tarihi eserleri şehrin hareketli geçmişini hatırlatır niteliktedir.
Yüzölçümü 900 kilometre kare, nüfusu ise 60 bin civarındadır.
İklimi karasaldır. Fakat yakın ve uzak bölgelerden gelen hava akımlarına açık olması nedeniyle kendine has bazı özellikler barındırır. Yazlar sıcak ve kurak, kışlar ise soğuk geçer. Ocak ayında ortalama sıcaklık 0 santigrat derece iken temmuzda 21 santigrat derece civarıdır. Yılın 80 günü sıcaklık sıfırında altındadır. Soğuklar Ekim- Nisan ayları arasında, kar yağışı ise Kasım-Nisan ayları arasında görülür. Kış mevsiminde yoğun sislere de sıklıkla rastlanır.
Bihaç'tan ilk defa Hırvatistan'daki Topusko kilisesinin bir mülkü olarak 1260 tarihli belgelerde bahsedilir.
Osmanlı devleti 1463'te Bosna'yı, 20 yıl kadar sonra da Hersek'i aldı. Fakat Bihaç bölgesi 16. yüzyılın sonlarına kadar Osmanlı egemenliğinden bağımsız olarak varlığını sürdürdü. 100 yılı aşkın bir süre aralıklarla devam eden akınlardan sonra Hasan Paşa Predojevic tarafından ele geçirildi ve Osmanlılara bağlandı. İmparatorluğun uç noktalarından biri olması nedeniyle Osmanlı devletinin zayıflamaya başlamasından ilk olarak etkilenen bölgelerden biri oldu. 18. ve 19. yüzyıllar boyunca bir çok kuşak şehri çevre güçlerden gelen saldırılara karşı korumaya çalıştı. Bihaç bu özelliğinden dolayı günümüzde "Avrupa'da darül İslam olan en uç nokta" olarak nitelendirilir.
Bosna-Hersek'in diğer bölgeleri gibi Bihaç'a da 19. yüzyılın sonlarında Avusturya-Macaristan orduları girdi. I. Dünya savaşında sonra ise Sırp Krallığının bir parçası oldu. O yıllarda şehir önemli bir dini merkez olarak biliniyordu.
II. Dünya savaşının devam ettiği 1941 yılında Almanlar ve onların desteklediği Hırvatlar bölgeyi ele geçirdiler. Müslümanların güçlü direniş yapılanmaları oluşturmaları ve başarılı askeri operasyonlar yapmaları sonucu bir ara Almanlar geri püskürtüldü ve Bihaç Cumhuriyeti kuruldu. 1943'te Almanlar ağır bir bombardıman sonucu şehri yeniden ele geçirdiler ve bu defa egemenlikleri 1945 yılına kadar devam etti. Bu tarihten itibaren bütün Bosna-Hersek'le birlikte 1992'ye kadar Yoguslavya'nın bir parçası oldu.
Bosna-Hersek'te yapılan 1992 referandumu sonrası çoğunluğun kararına uyularak bağımsızlık ilan edildi ve ülke BM'nin 177. üyesi oldu. Buna rağmen Sırpların başlattığı yoğun saldırılar ülkenin bir çok bölgesinde ağır kayıplara, şehirlerin bombalanmasına ve katliamlara neden oldu. Bihaç'ta bu dönemde 3 yıl gibi uzun bir süre kuşatma altında kalmış ancak savaş sırasında Bosna'nın kurtuluşu için yapılan önemli etkinlikler sonucu Bosna direnişinin önemli sembollerinden biri haline gelmiştir.
İsmini Roma döneminde alan Una (bir, yegane) Avrupa'nın en güzel ve temiz nehirlerinden biridir. Sana ile birlikte bu nehir hareketli ve heyecanlı bir tatil arayanların uğrak noktasıdır. Çeşitli kanyon ve şelaleler barındıran bu Una üzerinde rafting yapanlara sıklıkla rastlanır. Bu nehir aynı zamanda dalgıçlık ve balıkçılık meraklıları içinde önemli imkanlar sunar.
Bihaç'ta su, hava ve dağların güzel ambiyansı turistlerin ilgisini çeker. Ormanları tilki, ayı, geyik, domuz, sülün vb. hayvanları barındırdığı için avcılığa elverişlidir. Coğrafi yapısı nedeniyle bol miktarda mineral, termal ve menbaa suları bulunur.
Şehirde stadyum, spor merkezleri, bowling salonları, kayak merkezi, dalış klüpleri ve hipodrum bulunur. Futbol en çok ilgi gören spordur. 1919'da kurulan Jedinstvo isimli bir futbol takımı vardır.
Kaptan kulesi denilen yerde sanat galerisi ve dini müze bulunur. Burada paleolitik dönemden modern dönemlere kadar birçok eser sergilenir. Yaz mevsimlerinde düzenlenen açık hava tiyatro festivalleri meşhurdur.
Şehirdeki temel sektörler gıda, kerestecilik, tekstil ve elektrik ile ilgili alanlardadır. Ancak son savaş Bihaç ekonomisine büyük zararlar vermiştir. Günümüzde istihdam oranı %27 gibi çok düşük bir seviyededir. Savaş sonrası Avrupa'nın birçok önemli kuruluşunun bölgenin sosyo-ekonomik yapısının düzeltilmesi için önemli projeler geliştirdiğini de belirtmemiz gerekiyor. Ancak bunların henüz istenen olumlu sonuçları doğurmadığını da ilave ederek.
1997'de kurulan Bihaç Üniversitesinde; teknik fakülte, hukuk fakültesi, ekonomi fakültesi, biyoteknik fakültesi, pedagoji fakültesi, tıp fakültesi, İslam pedagoji akademisi olmak üzere toplam 7 fakülte bulunmaktadır.
|
