|
ELDEŞ BİTKİ ÖRTÜSÜ
|
ALIÇ
Eldeş'te açık alanda genellikle kendiliğinden yetişen şifalı bitki.
Orjinal Adı Crataegus türleri
Diğer Adları Akdiken, Alış, Geyikdikeni, Kızlar yemişi, Yemişen
Bilgi Gülgiller familyasındandır. Anayurdu bilinmemektedir. Anadolu'nun hemen her yerinde yaygın olan alıcın 20 kadar türü ülkemizde yetişmektedir. Alıç türleri kışın yapraklarını döken, güzel çiçeklerinden ötürü kültürü de yapılan dikenli ağaç ya da ağaççıklardır. Bu türlerden, taşıdığı beyaz renkli dikenlerden ötürü Akdiken de denilen (C. monogyna) türü 2-4 m. boylanabilir. 3-7 loplu yapraklarının rengi parlak yeşil ve uçları kesik kesik olur. Nisan-haziran ayları arasında açan çiçekleri beyaz ya da pembe renkli; meyveleri hafif buruk tatlı, kırmızı renkli ve ufaktır. Alıç türleri meyvelerinden döktüğü tohumlarla çoğalır.
Alıç meyvelerinde saponinler, glikozitler, flavonitler, askorbik asidi de içeren asitler ile tanen bulunur. Bazı yerlerde sonbahar mevsiminde kimi alıç türlerinin meyveleri ipe dizilerek pazar yerlerinde satılır ve öteki meyveler gibi yenir.
Tibbi Etkileri ve Kullanımı Sağlığa yararlı önemli özellikleri ve zehirsiz oluşu nedeniyle Avrupa'da birçok hazır ilacın bileşimine katılan alıcın tıbbi etkileri ve bunlardan yararlanma yöntemleri şöylece sıralanabilir:
• Kalbi ve dolaşım sistemini güçlendirici toniktir.
• Bedenin gereksinimine göre, kalbi ya uyarıp atışlarını artırır ya da kalp atışlarını ağırlaştırır. Kalbin işlevlerini en pürüzsüz şekilde güvenle düzene sokar.
• İdrar söktürücüdür.
• Sinir bozukluklarını, sinirsel kalp çarpıntılarını geçirir. Sinirleri yatıştırır.
• Yüksek tansiyonu düşürür.
• Uykusuzluğa karşı güvenle kullanılır.
Tıbbî Etkiler: Koroner damarları genişleterek, kan dolaşımını artırır. Böylece angina adı verilen kalp ağrıları azalır. Çünkü kalp kasına daha fazla oksijen sağlanabilmektedir. Bu sebeple ilaçlara destek olarak doktor kontrolunda alınabilir. Özellikle yaşlılarda görülen kalp atışlarının hızlanmasıyla birlikte olan kalp ritmi bozukluklarında faydalı olabildiği görülmüştür. Kalple ilgili olan bu etkiler uzun süreli kullanımda kendini göstermektedir. Yine bu etkiler sebebiyle alıç, yaşlılarda kalbi kuvvetlendirmek, yüksek tansiyonlu hastalarda kalbe destek olmak, bilhassa ateşli hastalıklardan sonra yorulan kalbi kuvvetlendirmek ve kalpteki ritm bozukluklarını tedavi etmek amacıyla kullanılabilir. Alıçın içerdiği maddelerde vücudda birikme, zehirlilik ve alışkanık yapma gibi özellikler olmadığından uzun süreli kullanıma uygundur. Wagner'in yaptığı farmakolojik testIere göre Alıç'ta kalp kuvvetlendirici etki de mevcuttur. Hafif kalp yetmezliklerinde destekleyici olarak kullanılabilir. Tesir uzun vadede kendini gösterir. Ayrıca sinir sisteminde yatıştırıcı, spazmları azaltıcı, idrar söktürücü ve kabız yapıcı etkileri de vardır. Kalple ilgili etkiler için, kurutulmuş alıç çiçek ve yapraklarından 2 çay kaşığı kadar miktar birer cezve suda 20 dk. kaynatılır ve günde 3 kez içilir. Bu suya 2 veya 3 çay kaşığı bal da eklenebilir. Diğer bir formül sakinleştirici etkisi sebebiyle oğulotu katılarak hazırlanır. eşit oranda alıç yaprakları, alıç çiçekleri ve oğulotu çiçekleri kurutularak karıştırılır. Bundan 1 çay kaşığı, 1 bardak kaynamış suda 10 dk. sureyle bekletilir. Bu infüzyondan sabah akşam birer bardak içilir. Kalple ilgili etkiler yanında kan basıncıda düşürülmek istenirse eşit miktarlarda kurutulmuş alıç yaprağı, alıç çiçeği ve gökçe karıştırılarak, bu karışımdan 2 çay kaşığı kadar miktar ile bir bardak çay yapılır ve bu çaydan sabah akşam birer bardak içilir. Yüksek tansiyonda kan basıncını düşürmek için gökçe, alıç çiçekleri, papatya ve kediotu kökü kurutularak eşit miktarlarda karıştırılır. Bu karışımdan 2 çay kaşığı, 1 bardak kaynamış suya atılarak 1 gün beklenir. Bu şekilde hazırlanan Sıvı, sabah akşam birer bardak olarak içilir. Çarpıntı için 2 kısım oğulotu, 2 kısım kediotu kökü, 3 kısım alıç çiçeği ve 3 kısım müge kurutulmuş olarak karıştırılır. Bu karışımdan 2 çay kaşığı bir bardak kaynamış suya atılır, 20 dk. beklenir. Bu şekilde hazırlanan çay günde 2 kez içilir. Sözkonusu etkilerin görülebilmesi için aylarca kullanım gerekmektedir. Alıçın kalp üzerine olan temel etkisi kalp kaslarını kuvvetlendirmesidir..
Bütün bu durumlarda sağlığa yararlı etkileri için, alıcın olgun meyveleri ve bir miktar yaprağı sonbahar başı ile ortası arasında toplanır. 2 tatlı kaşığı meyve ve yaprak karışımı üzerine 1 bardak kaynar su dökülüp 20 dakika demlendirilerek bir infüzyon hazırlanır. Bu infüzyondan günde üç kez birer bardak içilir. Ancak, bu tedaviye iyileşme sağlanıncaya değin devam edilmelidir.
Eldeş köyünde olgunlaşmış şifalı alıç meyvaları normal olarak yenerek tüketilmektedir.
Eldeşli hemşerilerimizinde kıymetli katkılarını bekliyorum.
ELDESNET
Bize ulaşmak ve bu sayfalarda yer almasını istediğiniz yazılarınızı ve resimlerinizie-mail ile yazabilirsiniz.
Sayfa Kaynakları:
Beytullah Yıldırım
Mehmet Ali Yıldırım, Hasibe Yıldırım.
Fotoğraf: Beytullah Yıldırım / Eldeş Köyü / 2006
Sayfa Oluşturma: 14.09.2006
Sayfa Güncelleme: 05.02.2009 / 09.04.2009
|