|
|
Taze Bakla Yemeği
Baharla birlikte erken mahsül veren bakla, Eldeş mutfağında yazın habercisi olarak yerini alır. Goca bakla, eşek baklası gibi halk arasında farklı isimler ile anılan baklanın tazesinden yapılan yemeği ile sofraları süsleyen bir lezzet şöleni ortaya çıkar. Eldeş mutfağında taze bakla yemeği bir sebze yemeği olarak günlük yapılan ana yemeklerdendir. Hafif ve besleyicidir.
Genellikle taze yağlı yoğutrla birlikte çok güzel bir lezzete sahiptir bakla yemeği. Taze bakla yemeği dünden bu güne Eldeş mutfağı vazgeçilmez yemeklerinden birisidir.
Hazırlayan: Hasibe YILDIRIM
Yeşil Kuru Fasulye Yemeği
Yaz mevsiminde taze fasulye toplanarak kıyılarak güneşte kurutularak kış aylarında yemeği yapılmak üzere hazırlanır. En sağlıklı saklama yöntemlerinden olan güneşte kurutma yöntemi ile yaz sebzelerini sebzenin olmadığı zamanlarda kolayca ve sağlıklı bir şekilde tüketebilmemizi sağlar.
Yeşil kuru fasulye Eldeşte kış aylarında ana yemek olarak yapılır yanında turşu, yoğurt veya varsa mevsim yeşillikleri ile tercih edilir. Eldeşte kurutulan pek çok kuru sebzeden birisi olan yeşil kuru fasulye lezzeti ile farklı ve güzel bir tada sahiptir.
Hazırlayan: Hasibe YILDIRIM
Elma Kurusu Hoşafı
En iyi saklama yöntemlerinden birisi olan kurutma yöntemi ile yaz mevsiminde kurutulan elma erik kayısı armut vişne vb. meyvalar kış aylarında ve meyvanın olmadığı zamanlarda kurusu hoşaf olarak hem ferahlatıcı hemde doğal meyve suyu olarak yemeklerin yanında veya tek başına afiyetle içilir.
Eldeş köyü mutfağında çok çeşitli hoşaf yapılır. En çok tercih edilen ise karışık meyva kurularından apılan hoşaftır. Elma ve diğer meyvalar yazın bol olduğu dönemde gaklanarak serilir ve güneşte kurutulur. Bu meyva kuruları isteğe göre ister karışık ister tek olarak hoşaf yapılarak yemeklerin yanında içilir. En yaygın hoşaflardan başında elma ve erik hoşafıdır.
Hazırlayan: Hasibe YILDIRIM
Karışık Eldeş Turşusu
İçerisinde bulunduğumuz soğuk kış günlerinin vazgeçilmez lezzetlerinden olan turşu Eldeş köyünde hemen herkesin yaz mevsiminde hazırladığı çeşit çeşit lezzetleri bir arada sunan Eldeş karışık turşusu. Yaz mevsiminin sebze ve meyvalarından oluşan karışık turşu kış mevsiminde hemen her yemeğin yanında baş köşede yerini alır.
Eldeş köyü mutfağının vazgeçilmez tadlarından karışık Eldeş turşusunun içerisinde erik, elma, koruk üzüm, kelek, hıyar, gök gafete, ergin domatis, biber, fasulye gibi farklı lezzetlerin bir arada kurulmasıdır.
Eldeş'te Kış mevsiminde kahvaltı hariç her sofrada her yemeğin yanında severek yenilir karışık turşu.
Hazırlayan: Hasibe YILDIRIM
İncir Yağlaması Tatlısı
Eldeş köyü mutfağının geleneksel tadlarından olan ebelerimizin şekerin az olduğu dönemlerde sıkça yaptığı cevizli incir yağlaması tatlısı. Kuru incirden yapılan ve içine kuru kara üzümle çeşitlendirilip Eldeş cevizi ile üzeri süslenerek sunulan çok hafif bir yemiş tatlısıdır. İncir yağlamasının adında olan yağ yapımında yoktur tadından yenmez ondan, ayrıca tatlı ama yapımında şeker yok incirin kendi şekeri sanki şerbetlenmiş gibi tatlı.
Eldeş'te incir yağlaması tatlısı genelde özel günlerde mesela bayramlarda oda'ya veya misafire yapılan çok nesfis, çok hafif ve çok besleyici bir tatlıdır.
Hazırlayan: Hasibe YILDIRIM
Aşure
Eldeş köyü mutfağında İslami bir gelenek olan Aşure tatlısı arabi aylardan Muharrem ayının ilk haftası yapılır bu tatlı. İçerisinde çok çeşitli hububat, bakliyat, meyve parçaları ve kuruyemişler olan tatlı genellikle tarçın ve hindistan cevizi ile süslenerek bolca yapılır konu komşuya eşe dosta kase kase dağıtılır. Hafif ve çok besleyici bir tatlıdır.
Eldeşte aşure zamanı geldiğinde çeşit çeşit içliği ile hazırlanan bu nefis tatlı paylaşmanın ve ikramın güzelliğini ortaya koyar. Dünyada, Aşure veya Aşura Arapça: عاشوراء, Farsça: عاشورا, İbranice: עשוראא olarak bilinir.
Yemeği Hazırlayan: Hasibe YILDIRIM
Yoğurt Çorbası
Eldeş köyü mutfağının sık yapılan vazgeçilmez sıcak tadlarından birisi olan Yoğurt Çorbası. Eskiden koyun yoğurdundan yapılan çorba günümüzde daha çok inek yoğurdundan yapılmaktadır. Çorbanın yapımı kolay ve hafif bir yemektir.
Eldeşte dört mevsim sevilerek yenilen yoğurt çorbasının üzerine genellikle naneli bir sos hazırlanarak sunulur. Besleyici, yaşlı genç hemen herkesin severek yediği yoğurt çorbası tek başına yenildiği gibi bazende başlangıç yemeği olarak sevilerek tüketilir. Yoğurt Çorbası, ender bir lezzet olarak Eldeş mutfağında süt ürünleri yemeklerinin başında gelir.
Yemeği Hazırlayan: Hasibe YILDIRIM
İşkembe Çorbası
Eldeş köyünde, geçmişten günümüze genellikle kış aylarında yapılan işkembe çorbası sevilen bir yemektir. Kuzu ve dana işkembesinden yapılan bu enfes lezzet usta ellerde zahmetli bir temizlik aşamasından sonra kar gibi temizlendikten sonra pişirilen yemek soğuk kış günlerinin en sevilen yemeklerindendir.
Eldeşte genellikle kurban zamanı veya kesim yapıldığında sakatatlardan işkembe ile yapılan çorba tek başına bir yemek olarak salata veya turşu ile birlikte tercih edilebilir.İşkembe Çorbası müthiş bir lezzet olarak Eldeş mutfağında sakatat yemeklerinin başında gelir.
Yemeği Hazırlayan: Hasibe YILDIRIM
Et Kavurma
Eldeş köyü mutfağında et ile yapılan en lezzetli yemektir. Sade olarak tüketildiği gibi yemeklerede katılarak yenilen et kavurma yemeği çok lezzetlidir.
Eldeşte geçmişte etin saklama yöntemlerinin başında gelen kavurma yöntemi buzdolabının yaygınlaşması ile kavurma yapımı önemini kaybetmiştir. Genellikle kurban kesildiğinde ve sair zamanlarda ise mutfakta yemeklere katmak üzere et ihtiyacı için kavurma yapılarak etin uzun süre bozulmadan saklanması sağlanırdı. Tek başına müthiş bir lezzet olan Et kavurması halen en sevilen lezzetler arasında.
Yemeği Hazırlayan: Hasibe YILDIRIM
Tavuk Dolması
Eldeş köyü mutfağının ana yemeklerinden olan ve tavuk ile yapılan yemek çeşitlerinin başında gelen tavuk dolması yemeği tam bir lezzet şölenidir.
Eldeş tavuğunun irisinden seçilerek yapılan, pirinç ile doldurulan Odun ateşinde, ve bakır kalaylı tencerelerde pişen tavuk dolmasının lezzeti baharatlar ile zengileştirilerek müstesna bir ana yemek olarak sunulur.
İçliği doldurulan tavuk ip ile dikilerek uzun süre hafif odun ateşinde pişirilerek servise hazır hale gelir.
Bayramlarda ve özel misafirler ve güzel ve kalabalık bir akşam yemeği için ideal bir seçimdir. Eldeşin müstesna lezzetlerinden birisidir.
Yemeği Hazırlayan: Hasibe YILDIRIM
Baklava
Eldeş köyü mutfağında tatlı denilince ilk akla gelenlerin başında olan baklava lezzeti ile sair zamanların dışında önemli günlerde yapılan bir tatlımızdır.
Baklava tatlısı yapımı zahmetli ve hüner isteyen bir tatlıdır. Eldeşin unu ile hazırlanan yufkaların arasına yine Eldeşin cevizi ve tereyağı ile kuzine sobalarda piştikten sonra hazırlanan şerbetin etkisi ile tam bir damak tadı çıkar ortaya.
Bayramların baş ikramı dışında misafir için ve bayramlarda köy odalarındaki bayram yemeklerinde sıkça raslanan ev yapımı baklava tatlısı vazgeçilmez ve beğenilen tadlarımızdan birisidir.
Tatlıyı Hazırlayan: Hasibe YILDIRIM
Ekmeğmesi Yemeği
Eldeş köyü mutfağının klasik olmuş lezzetlerinin başında gelen ve vazgeçilmez yemeklerinden olan ekmeğmesi kahvaltılık yemeklerinin başında gelir.
Bir kahvaltılık yemek olan ekmeğmesi için Eldeş'in yufka ekmeği, halis tereyağı ve taze günlük yumurta ile hazırlanan ekmeğmesi genellikle kahvaltılarda çok sevilen bir yemeğidir. Normal zamanlarda bu yemek yine yufka ile ya dürünülüp veya tek başına afiyetle yenebilir.
Kahvaltılarda bir şölen olan ekmeğmesi en çok çocuklar tarafından çok sevilerek yenen yapımı kolay lezzeti özel ve Eldeş köyüne has bir lezzettir.
Yemeği Hazırlayan: Hasibe YILDIRIM
Etli Topalak Yemeği
Eldeş köyü mutfağının vazgeçilmez yemeklerinden olan etli topalak ana yemeklerin başında gelir.
Bir ana yemek olan etli topalak Eldeş'in güzelim bulguru ve taze et ile hazırlanan topalaklar yine Eldeş'in lezzetli nohutu ile birlikte baharatlarla hazırlandığında çok lezzetli bir yemek olur.
Genellikle dana eti tercih edilir etli topalakta ama koyun etide kullanılabilir. Kıymayı hazırlamanın en hassas yanı ise kesinlikle lezzeti muhafaza etmek için keser kıyması olacak. Terbiyesi ile hafif mayhoş bir lezzeti sayesinde nevi şahsına münhasır bir lezzet ortaya çıkar.
Yemeği Hazırlayan: Hasibe YILDIRIM
Mıkla Yemeği
Eldeş köyü mutfağının yaz kış ana yemeği ve vazgeçilmezi olan Mıkla yemeği. Bir ana yemek olan mıkla yaz aylarında taze sebzelerden kış aylarında ise yazın kurutulan sebzelerden yapılan çok lezzetli genel kabul görmüş bir sebzeli türlü yemeğidir.
Mevsim sebzeleri ve yumurta ile yapılan Mıkla, kışın kuru domates ve biber gibi kuru sebzelerle hazırlanır. Normal günlerde düğünlerde, vazgeçilmez yemeği, yapılması ustalık isteyen hazırlanması çabuk besleyici doğal şebit ekmekği ile veya yufkayla yenir. Eldeşte genellikle kışın turşu veya yağlı tas yoğurdu yazın ise her türlü yeşillik yanında tercih edilir.
Yemeği Hazırlayan: Hasibe YILDIRIM
Bulgur Pilavı
Buğday diyarı Eldeşimizin türlü türlü yapılan tahıl yemeklerinin başı olan Bulgur Pilavı.
Eldeş köyü mutfağının yaz kış ana yemeği ve vazgeçilmezi olan Bulgur Pilavı. Yaz, kış dört mevsim sevilerek yenen Bulgur Pilavımızın yeşil mercimekli olanını tanıtacağım sizlere. Kanavarlı bulgur pilavı olarakta vilinen bu pilavımız çoğu zaman ana yemek olarak tercih edilir. Kırda bayırda bahçede evde düğünde hemen her yerde yapılması kolay hazırlanması çabuk besleyici doğal ekmek gerektirmez ama yufkayla yiyenler çoktur benim gibi. Eldeşte genellikle kışın turşu veya tas yoğurt yazın ise her türlü yeşillik ile tabi kuru soğan her zaman tercih edilir.
Yemeği Hazırlayan: Hasibe YILDIRIM
Mantı
Buğday diyarı Eldeşimizin türlü türlü yapılan hamur yemeklerinden biri olan köyü mutfağının yaz kış vazgeçilmezi mantı. Yaz, kış sevilerek yenen matı içliği olarak Eldeşte genellikle satır kıyması ile, yapıan bir ana yemektir. Yanındada yağlı bir tas yoğurdu ve yeşil sebze veya turşu ile tavsiye edilir. Sevilerek yenen mantı hamur ile yapılan yemeklerimizin başında gelir,
yapımı özel bir maharet isteyen lezzeti müstesna yöremize özgü bir damak tadıdır.
Birde üzerine Eldesin tereyağı salçalıca soslandırıldımı yemeğe özel bir lezzet ve kokukatar. Unutulmaması gereken eski bir lezzettir sizinde tatmanız dileğiyle afiyet olsun.
Sarma ile Dolma
Eldeş köyü mutfağının yaz kış vazgeçilmez yemeklerinden olan sarma ile dolma. Yazın, taze biber, kabak çiçeği, patlıcan, patates ve bağ yaprağı ile, kışın ise sebzelerin kurusu ile hazırlanan bir ana yemektir sarma dolma. Yanındada yağlı bir tas yoğurdu oldumu deyme gitsin damak tadına. Onuda burdan söyliyeyim tas yoğurdu derken ev yapımı hakiki yoğurttan bahsediyorum. Bu yoğurt Eldeş köyünde yapılabilir ve ne dediğimi ancak bir Eldeşli anlayabilir. Sevilerek yenen satır kıyması ve bulgur ve baharatlarla yapılan sarma ve dolma leziz olur.
Dolma için yaz aylarında kurutulan biber, patlıcan, domates, kurusu doldurulur, bu kuru sebzeler yemeğe özel bir lezzet katar.
Gölle
Eldeş köyü mutfağının vazgeçilmez haşalama çerezlerinden olan yaz kış dört
mevsim sevilerek yenen yanında sürtülmüş haşhaş ve kuru üzüm tercih edilen göllesi,
yapımı kolay lezzeti müstesna yöremize özgü bir damak tadıdır. Gölle, geçmişten günümüze ulaşan doğal, besleyici nefis bir seçimdir.
Gölle, yaz aylarında bulgur yapmak için harmandan sonra kazanlarda kaynatılarak hazırlanır. Kış mevsininde ise isteğe göre mısır, nohut, fasulya, katılarak yapılır akşam oturmalarında afiyetle yenir. Unutulmaması gereken eski bir lezzettir sizinde tatmanız dileğiyle afiyet olsun.
Höşmerim Tatlısı
Eldeş Köyünde, geçmişten günümüze ulaşan en güzel tatlılardan birisi olan höşmerim.
Hakiki kaymağın un ile kavrularak odun ateşinde su ilave edilerek ağır ağır pişirilmesiyle elde edilen yapımı kolay arzuya göre üzerine bal ilave edilerek ılık servis yapılıyor. Emsalsiz bir görüntü, nefis bir koku, tarifsiz bir lezzet.
Höşmerim tatlısı, yaz kış her mevsim özellikle taze kaymak ile yapılması tavsiye edilen, öyle her yerde bulup yiyebileceğiniz bir tatlı değildir. Unutulmaması gereken bu özel ve nefis tatlımızı sizinde tatmanız dileğiyle afiyet olsun.
Beçigula Yemeği
Eldeş'in sevilen yemeklerinden olan genellikle kışın kurusundan mevsiminde ise tazesinden yemeği veya kavurması yapılan vazgeçilmez yemeklerimizdendir. Genellikle yoğurtla birlikte tercih edilir meşhur beçigula.
Ana yemek olarak geçmişten günümüze ulaşan bir yemektir. Yemeği, kavurması, ve böreğide yapılabilen beçigula aynı isimli bitkinin yapraklarından yapılmaktadır. Besleyici şifalı ve nefis bir yemeği olur.
Beçigula, diğer adı ile madımak yemeğinin besleyici ve tarifsiz lezzeti ile vazgeçilmez lezzet. Bu ender lezzeti birgün sizinde tatmanız dileğiyle afiyet olsun.
Koca Topalak
Eldeş köyü mutfağının vazgeçilmez yemeklerinden olan ve genellikle kış mevsiminde ve sevilerek yenen yemeği Koca Topalak.
Ana yemek olarak geçmişten günümüze ulaşan bu güzel yemeğimiz genellikle turşu ve yeşil sebze ile tercih edilen, etli veya patatesli yapılan besleyici nefis bir yemektir.
Ana yemek olarak geçmişten günümüze ulaşan bir yemektir. Eldeşte hamur işi yemeklerine en güzel örnektir.
Koca topalak yemeğinin besleyici ve kendine özgü tadı ile biz Eldeşliler için vazgeçilmez bir lezzet.
Bu lezzeti birgün sizinde tatmanız dileğiyle afiyet olsun.
Küçük Topalak
Eldeş köyü mutfağının vazgeçilmez yemeklerinden olan ve yaz kış her zaman sevilerek yenen yemeği Küçük Topalak.
Ana yemek olarak genellikle yeşil sebze ile tercih edilen, yeşil mercimekli, hamur topalağıdır.
Geçmişten günümüze ulaşan yemeklerimizden olan küçük topalak besleyici nefis bir yemektir.
Eldeşte hamur işi yemeklerine en güzel bir örnektir.
Küçük topalak yemeğinin besleyici ve kendine özgü tadı ile biz Eldeşliler için vazgeçilmez bir lezzet.
Bu lezzeti birgün sizinde tatmanız dileğiyle afiyet olsun.
Pancar Tandır Tatlısı
Eldeş köyüde şeker pancarı hasatının yapıldığı günlerde yapılan tandırda pancar tatlısı. Geleneksel olarak geçmişten günümüze ulaşan unutulmaya yüz tutmuş farklı bir lezzettir. Köyümüzün yöresel tatlılarımızdan olan pancarla yapılan farklı bir lezzettir. Bu tatlıyı web sitemiz için özel olarak annem Hasibe Yıldırım'a Eldeş'te hazırlattım. Tamamen doğal besleyici ve lezzetli olan tatlılarımızın mutfak ortamında yapılma imkanı pek yoktur. Eldeşte yapılan tandır tatlılarına güzel bir örnektirtir.
Pancar tandır tatlısı besleyici ve kendine özgü tadı ile biz Eldeşliler için vazgeçilmez bir lezzet. Bu lezzeti birgün sizinde tatmanız dileğiyle afiyet olsun.
Pancar Pekmezi
Eldeş köyüde şeker pancarı hasatının yapıldığı günlerde yapılan pancar pekmezi tatlısı. Geleneksel olarak geçmişten günümüze ulaşan enerji kaynağı ve besleyici bir lezzettir. Eldeşte unutulmaya yüz tutmuş tatlı türlerinden birisi olan pancar pekmezi 2005 yılında web sitemiz için özel olarak annem Hasibe Yıldırım'a Eldeş'te hazırlattım. Tamamen doğal besleyici ve lezzetli olan pekmezimiz Eldeş pancarı kazanlarda kaynatılarak elde edilir.
Pancar pekmezi tatlısı besleyici ve kendine özgü tadı ile kahvaltıda ve diğer yemeklerden sonra tercih edilebilecek vazgeçilmez bir lezzet. Bu lezzeti birgün sizinde tatmanız dileğiyle afiyet olsun.
Eldeş köyünde gölle kaynatan Eldeşli kadınlar.
Foto: Beytullah Yıldırım / Eldeş Köyü 29/ Temmuz / 2006
|