TOROSLAR'IN YUKARISI
ERMENEK
07.06.2008
TOROSLAR'IN YUKARISI ERMENEK
Mut’tan Karaman istikametine doğru hareket ettiğinizde, daha Mut’un binaları bitmeden sola doğru yön bulan yoldan hareketle Göksu ırmağının bir kolu ile karşı karşıya geleceksiniz.
Bu ırmağın üzerinde kenar tarlalara su aktaran su değirmenlerine ilişecek gözleriniz. Hareketiniz devam ederken bozkırı andıran araziler üzerinde köylerle karşılaşacaksınız. Yamaçlarda zeytinlikler, makilikler göreceksiniz.
Sonra yeniden bir başka ırmak ile karşılaşıyorsunuz. Bu ırmakın ise Göksu nehrinin ikinci kolu olan Ermenek Göksuyu olduğunu hemen fark edeceksiniz..
Beci rampalarını tırmanırken kilometre başına 10 metre daha yukarıya çıktığınızı fark edip, aşağılarda Mut ovasını alabildiği genişliği ile izleyeceksiniz.
Yalçın kayalıklarla ve uçurumlarla dalga geçercesine önce insan sonra makine gücü ile kesilmiş kayalıkların göğsünden kıvrıla kıvrıla ilerleyen yollardan geçeceksiniz.
Toroslar’ın yukarısına çıktıkça Göksu’nun derin deltasını kuşbakışı izleyeceksiniz. Toroslar’ın yukarısında kendinizi kuş, belki de bir kartal gibi hissedip aşağılara bakmanın hazzını tadacaksınız.
Yamaçlara sıralanmış dağ köylerini, elma bahçelerini, gitmiş insanlara dönüş vaat eden metruk konakları seyrede seyrede ve unutulmuş antik kentlerin kıyısından geçe geçe Toroslar’ın yukarısında yolculuğa devam edeceksiniz. Bu yolculuğunuz sırasında ormanın en yeşilinin Güneş ışığında yansımasını göz bebeklerinizden süzülüp yüreğinizde ferahlık oluşturduğunu, baharda azgınlaşan Göksu’nun “gem”i Gezende Baraj gölünün maviliğinde pamuk yığını bulutların raksını izleyeceksiniz.
Ermenek; Karaman topraklarının en güneyindeki ilçesidir. Antalya ile Mersin arasındaki Taşeli Platosu’nun ortasında, Toroslar’ın yukarısında yer alan Ermenek’e 87 kilometrelik bir yolculukla ulaşacaksınız.
Havasıl’dan Ermenek’i izlediğinizde, Ermenek’in Toroslar’ın gerdanlığı olduğunu siz iddia edeceksiniz.
Bir zamanlar doğal bir kale olarak kullanılan Yumrutepe önünde vadi yamacının yalçın kayalıklarla noktalandığı yerde kurulan Ermenek, kayaların arasına sıkışmış ahşap ve kâgir evleriyle, anneannelerinizin gençliğinden kalma bir Anadolu kasabasını çağrıştırdığını hissedeceksiniz. Ama ilçe merkezine doğru ilerledikçe modern yapılarla bezenmiş olduğunu fark edeceksiniz.
Ermenek şehrini gezdikçe coğrafyasının sarplığını daha güzel karelendireceksiniz. 40 yıl öncesine kadar “ Tekerleğin Değmediği Yer”(*) olarak nitelendirilen ve bu adla adına kitap yazılan ilçenin pek çok evi, ahşap direkler yardımıyla kayaların üzerine bir kartal yuvası gibi oturtulmuş olduğunu resmedeceksiniz ve belki de iç dünyanızda şaşkınlıklar yaşayacaksınız.
Ermenek’in ana caddesinde gezerken teknolojinin mamur taşıtların yanında 1950 ve 60 lı yıllardan kalma benzinli Amerikan ciplerini, yandan sepetli üçtekerli motosikletleri görünce Toroslar’ın yukarılarısında, nostaljinin doruklarına da tırmandığınızı gözlemleyeceksiniz.
Asfalt ana yollardan dar ve dik sokaklara tırmanışınız sırasında merkep sırtında bahçesinden yük taşıyan şehir sakinlerini, kapı eşiğinde laflaşan kadınları, sokak arasında top koşturan çocukları, halka şekeri ve akide şekeri satan mahalle bakkallarının halen var olduğunu, cumbalarda kanaviçe işleyen genç kızların dinlediği radyodan gelen sesleri duyacaksınız. Ve fark edeceksiniz ki; Ermenek sokakları günümüzde yaşabileceğiniz en güzel bir nostalji merkezi.
Şehrin merkezi iki ana cadde üzerinde. 1960 lı yılarda bir yangın olayı yüzünden Ermenek Yukarı Çarşı’sı şimdiki asıl ana caddesi üzerine taşınmış. Yukarı Çarşının zanaatkârları şimdiki ana cadde kenarlarında varlıklarını sürdürmeye çalışıyorlar. Taş dükkân içinde demircilerden yükselen çın çın çekiç ve balyoz seslerini duyacaksınız. Ara sokaklarda kalaycıların körük üflemelerini artık elektrikli aletlerle geçekleştirdiğini göreceksiniz. Ateşte kaynayan helvacı kazanlarını zevkle izleyeceksiniz.
Ermenek; Karamanoğulları Beyliği’nin en eski başkenti…Türkçe’yi resmi dil kabul eden ilk Türk devletinin başkenti. Karamanoğullarının ilk kuruluş ve yıkılış mekânı.
Ermenek’te tarihi eserlere baktığınızda en büyük ve en güzel eserlerin Karamanoğulları’ndan kalma olduğunu fark edersiniz. Rüstem Paşa, Sipas ve Ulu Camiler ile Anadolu’da ilk uzay ilminin okutulduğu Tol Medrese’yi, adına efsaneler söylenmiş “Övmeli değil, Görmeli.”denilen Görmel Köprüsünü, Balkusan’da Karamanoğlu Mehmet Bey’in Türbesi’ni ziyaret ederek Ermenek’i zihninizde ölümsüz hatırlarınız arasında yer edindirebilirsiniz.
İsa’nın havarilerinin, ilk Hıristiyan kavimlerinin sığındığı sayısız münzevi mağaraların içine girmeseniz bile önünden geçin. Zira o mağaralar halen bir yabancı tarafından keşfedilmeyi bekleyen mağaralardır! Çünkü toplum olarak yabancıların keşfettiklerini çabucak benimseriz.
Balgusan dönüşünde Tekeçatı Vadisinde kıl keçi etinden sac kavurmayı yedikten sonra dere boyunda yürümelisin. Dere boyunda inlerde konaklayan Yörüklerin yayık ayranından bir tas içmelisin.
Tekeçatı dönüşü Yumrutepe’ye tırmanıp; Ermenek’i, Taşeli Platosunu, yalçın kayalıkları buradan bir daha izlemelisin. Hele hele gün batımını Adıyaman Nemrut’a gidip izleyemedim diye hayıflanma, çünkü Yumrutepe’den günbatımı henüz keşfedilmedi. Bunu sen keşfetmelisin. Güneş’in yalçın kayalıkları kırmızı pastel renkleriyle boyayışını, Köristan Beli’nden kızıl rengiyle batışını, ana koynuna girişini izlemelisin ki; Ermenek’i sen anlatasın. Çünkü bizler daha anlatamadık, tanıtamadık, beyaz atlı prensimizin gelmesini ya da bizi bize anlatacak bir batılının gelmesini bekliyoruz.
Bu ara; Ermenek bağlarını ve yüzyıllık bağ evlerini görmeden, bir bağ evinde cevizli, fesleğen kokulu “batırma”sını tatmadan, bir elinle üzüme, bir elinle cevize uzanmadan, Ermenek’te cenneti yaşamadan ve hiçbir ahınız kalmadan buralardan ayrılmamalısın…
06.06.2008
Durmuş Ali ÖZBEK
YORUM YAZ
YORUM OKU
Not: Yorum
yazacaksanız okuduğunuz yazının başlığını mutlaka yazmanız
gerekmektedir.Başlık yazılmayan yorumlar yayına konmayacaktır.
E-Mail: izvit@mynet.com
---------------------------------------------------------------------------------------------------------
Yazılan yazıların sorumluluğu yazarın kendisine aittir. İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.