|
MATEMATİK ÖĞRETİMİNDE GRAFİKLER
Grafikler verileri kaydetmenin bir yoludur ve farklı şekillerde yapılabilen matematik etkinlikleridir. Grafikler diğer tahmin olaylarıyla matematiği bütünleştirmenin bir yoludur ve sayısal, görsel ve sözel bilgiler içerir.
Grafikler sadece çocukların dikkatini grafiğe çekmekle kalmayıp aynı zamanda doğrudan ve açık olarak onlara daha fazla bilgi sunar. Grafikler çocukların dil gelişimleri ve yaratıcı yeteneklerinin gelişimi için doğal fırsatlar sağlarken, bir durumun sözel olmadan gösterilmesini, karşılaştırma yapma, gruplar arası ilişkileri yorumlama, soruların cevaplarını bulma ve tartışma fırsatları sağlayabilir. Ayrıca grafik çalışmaları ile çocuklara daha çok,daha az,bazı,en çok,hiç gibi kelimeler öğretilebilir.
Çocuklar grafik yaparken sayma, karşılaştırma, eşleme ve sınıflandırma gibi temel becerileri kullanırlar. Bu nedenle grafik çalışmaları okulöncesi matematik programında önemli bir yere sahiptir.
Grafik çalışmalarında öğretmen önce somut daha sonra resimlere en son soyut durumlara yer vermelidir.
Okulöncesi Eğitim Programlarında Grafik Çalışmaları
1.Gerçek nesneleri kullanma
Öğretmen çalışmaya göre yalnız iki nesne veya durum kullanmalı daha sonra aşamalı olarak bunları arttırmalıdır.
2.Nesne resimleri kullanma
Bu çalışmada öğretmen gerçek nesneler yerine resimler kullanabilir. Resim grafiği gerçek nesnelerle yapılan grafikten sembollerle yapılan grafiğe bir geçiştir. Bir önceki aşamada olduğu gibi bu aşamada da önce iki nesne veya durum ile çalışmaya başlanır daha sonra aşamalı olarak bu sayı arttırılabilir.
3.Semboller kullanma
Sembolik aşamada, grafik çalışmaları için nesne veya durum anlatmak için dama, küp, renkli kâğıtlar, boncuklar, ataçlar gibi nesneler gerçek durum yerine sembolik olarak kullanılabilir.
ETKİNLİKLER
1-)Bugün üzerinizde hangi renk giysi var?
1 numaralı etkinliğimizde fon kartonu üzerine hazırlamış olduğumuz çeşitli renklerdeki kıyafet resimlerinin altına çocuklar o gün hangi renk giyinmişlerse o renk puantiyeleri yapıştırmalarını isteriz. Böylece o gün hangi renk kıyafet çoğunluktaysa panoda ortaya çıkacaktır.
2-)Gökyüzünde hangi renk yıldızların olmasını isterdin?
2 numaralı etkinliğimiz de çocuklara bu soruyu yönlendirip istediği renkteki yıldızı gökyüzü panomuza yapıştırmasını isteriz. Yine hangi renk çoğunluktaysa ortaya çıkar.
3-)Hangi renk Lego daha çok?
3 numaralı etkinliğimizde Legoları dağınık bir şekilde masanın üstüne koyarız ve çocuklardan aynı renkte olanları üst üste koymalarını isteriz. Böylece hangi renkten daha çok olduğu somut bir şekilde görülecektir.
4-)En çok hangi çizgi filmi seviyorsun?
4 Numaralı etkinliğimizde pano üzerine yapıştırdığımız çizgi film resimlerinden, çocuklara hangisini daha çok sevdiği sorulur. Verilen cevaba göre, panoda işaretleme yapılır.
5-)Tweety'nin yerinde olsan ne yapardın?
5 Numaralı etkinliğimizde çocuklara Slyvester;ın tWETY;yi kovaladığı anlatılıp, çocuğun kuşun yerinde olsa kaçmak için hangi seçeneği kullanacağı sorulur. Verilen cevaba göre pano işaretlenir.
6-)Meyvelerden en çok hangisini seviyorsun?
6 Numaralı etkinliğimizde çocuklardan verdiği cevaplara göre işaretleme yapmaları istenir
7-)Evde hangi hayvanı besliyorsun?
7 Numaralı etkinliğimizde çocuklardan verdiği cevaplara göre işaretleme yapmaları istenir
8-)Hangileri evcil, hangileri vahşi hayvan?
8 Numaralı etkinliğimizde çocuktan, torbadan bir kart çekmesi, evcil ve vahşi hayvanları panodaki ilgili yerlere yapıştırması istenir
9-)Karada, havada, suda yaşayan hayvanlar.
9 Numaralı etkinliğimizde çocuklardan çektiği karta göre, ilgili yerlere işaretleme yapmaları istenir
10-)Hayvanların ayak sayısı.
10 Numaralı etkinliğimizde çocukların (çektikleri karta göre) panoda 1 den 4 e kadar sıralanmış sayı dizisinin altına işaretleme yapmaları istenir.
11-)En sevilen çiçek.
11 Numaralı etkinliğimizde çocuklardan sevdikleri çiçeklere göre panoda işaretleme yapmaları istenir.
12-)Meslekler
12 Numaralı etkinliğimizde çocuklardan, olmak istedikleri mesleklere göre işaretleme yapmaları istenir
13-)Renkli meslekler
13 Numaralı etkinliğimizde çocuklardan, uçurtma üzerindeki 4 farklı meslek grubunun rengini taşıyan kâğıt parçalarını, kuyruk kısmından kopartmaları istenir. Sonuçlara göre panoda işaretleme yapılır.
14-)Kız kardeş, erkek kardeş
14 Numaralı etkinliğimizde yere kurdelelerle 4 çizgi çizerek çocuklardan birine yalnız erkek kardeşi olanlar, diğerine yalnız kız kardeşi olanlar, üçüncüye hem erkek hem kız kardeşi olanlar ve dördüncüye, kardeşi olmayanların oturması istenir.
15-)Hangi etkinlik?
15 Numaralı etkinliğimizde çocuklardan panodaki etkinliklerden hangisini yapmak istediği sorulur. Alınan cevaba göre işaretleme yapılır.
16-)Okula ulaşım.
16 Numaralı etkinliğimizde çocuklara okula gelirken kullandıkları vasıtalar sorulur. Alınan cevaplar ışığında işaretleme yapılır.
17-)Geometrik şekiller (1)
17 Numaralı etkinliğimizde torbadan çekilen şekiller panodaki uygun yerlere yapıştırılır
18-) Geometrik şekiller (2)
18 Numaralı etkinliğimizde çocuklardan sınıfta gördükleri eşyaların geometrik şekillerine göre panoda işaretleme yapmaları istenir.
19-) Geometrik şekiller (3)
19 Numaralı etkinliğimizde çocuklarlardan birer zarf seçmeleri ve içinden çıkan şekilleri panoya yapıştırmaları istenir.
20-) Sevilen içecekler (1)
20 Numaralı etkinliğimizde masaya konulan içeceklerden çocukların seçim yaparak, bardaklarına doldurmaları istenir. En fazla tüketilen içecek belirlenir.
21-) Sevilen içecekler (2)
21 Numaralı etkinliğimizde masaya boyalı makarnalar konularak, portakal suyunu sevenlerden sarı, süt sevenlerden beyaz, kola sevenlerden kırmızı makarna almaları istenir ve panoya yapıştırılır.
22-) Haftanın günleri
22 Numaralı etkinliğimizde çocuklara çalışma günü ve tatil günü kavramları anlatılır ve panoda okula gittikleri ve gitmedikleri günleri işaretlemeleri istenir.
23-) Hava durumu
23 Numaralı etkinliğimizde çocuklardan okula geldikleri her gün, o günün hava şartlarına göre, panodaki uygun yeri işaretlemeleri istenir.
24-) Sınıf mevcudu
24 Numaralı etkinliğimizde sınıfta bulan her çocuktan, panoya, cinsiyetine göre, papyon ya da şeker yapıştırması istenir. Sonuca göre sınıf mevcudu belirlenir.
25-) Yaş grafiği
25 Numaralı etkinliğimizde çocuklardan, yaşlarına göre panoya işaretleme yapmaları istenir
26-) Boy grafiği
26 Numaralı etkinliğimizde palmiye şeklinde hazırlanmış boy cetvelinde ölçüm yapılan çocukların boyları panoya işlenir.
27-) Kilo grafiği
27 Numaralı etkinliğimizde baskülde kiloları ölçülen çocukların kiloları panoya işlenir
28-) Yumurta sayısı
28 Numaralı etkinliğimizde çocuklardan farklı renklerdeki tavukların farklı renklerdeki yumurtalarının panoya yapıştırmaları istenir. Hem renk kavramı işlenirken, hem de sayılarla ilgili egzersiz yapılmış olunur.
29-) Buzdolabındaki yiyecekler
29 Numaralı etkinliğimizde farklı iki buzdolabı arasındaki yiyecekler karşılaştırılır.
30-) Tren
30 Numaralı etkinliğimizde farklı uzunluktaki iki trenin köprüden geçme süreleri karşılaştırılarak, çocuklara uzunluk kavramı anlatılır.
31-) Tombala
31 Numaralı etkinliğimizde iki tombala kâğıdından hangisinin hedefe ulaşmasının daha kolay olduğu sorulur.
32-) Vitrin
32 Numaralı etkinliğimizde çocuklardan, farklı renklerde vitrine dizilmiş hamur topların eşitlemeleri istenir.
33-) Renkli daireler
33 Numaralı etkinliğimizde çocuklardan, farklı üç renkteki daireleri, üç çubuk vasıtası ile bir araya getirmeli istenir.
34-) Tırtıl çiçek oyunu
34 Numaralı etkinliğimizde tırtıl maskesi takan iki çocuktan, belirli bir zamanda, kartondan yapılmış çiçek parçalarını kopararak, sepete atmaları istenir. Kalan çiçek parçasına göre galip ilan edilir.
35-) Elma tiyatrosu
35 Numaralı etkinliğimizde kurtlu ve sağlam elmaları konu alan bir piyes düzenlenir.
36-) Halka atma oyunu
36 Numaralı etkinliğimizde 3 gruba ayrıla çocuklar, kendi gruplarının belirlediği renkteki halkaları, sopaya atmaya çalışırlar.
37-) Renkli sıvı oyunu
37 Numaralı etkinliğimizde çocuklar 2 gruba ayrılır.2 ayrı sıvı bu 2 ayrı grup tarafından küçük kaplarla başka bir kaba boşaltılır. Belli bir süre içinde hangi grup daha çok sıvı taşımışsa o grup galip olur.
Kuklalarla matematik
Gelişim Alanı: Bilişsel Alan ve Dil Alan
Hedef: Hedef 6: verilen nesneleri sayabilme, Hedef 8:Günlük yaşamda kullanılan belli başlı sembolleri tanıyabilme.
Hedef Davranışlar: K.B.D1: Gösterilen sayı kadar nesneyi gösterme. K.B.D2: Verilen açıklamaya uygun sembolü gösterme( sayı, geometrik şekil, logo, vb.)
Yaş Grubu: 5-6 yaş
Oyun faaliyetleri için gerekli araç-gereçler: Resim kâğıtları, boya kalemleri, pipetler, zar, makas ve yapıştırıcı, bant
Oyuna giriş ve tanıtım: Çocuklara oyunda neler yapılacağı hakkında kısa bilgileri verilir. Yapılacak etkinlik için kullanılacak malzemeler tanıtılır ve bunları nasıl kullanılacağı anlatılır.
Oyunun adının verilmesi ve çocukları oyuna hazırlama:
* Etkinlik öncesi, A4 boyutundaki resim kâğıtlarına çocukların kendi resimlerini yapmaları istenir. Resimleri keserek çıkartmalarını ve dikdörtgen şeklindeki kartonlara yapıştırmaları istenir. Resim kartlarının alt kısmına pipetleri yapıştırmalarını ve el kuklası haline getirmeleri istenir. Kuklaların üstüne 1 den 10 a kadar kartondan hazırlanmış rakamları yapıştırmaları istenir.
*Çocukların birbirlerine ve kendilerini tanıtmaları için sohbet toplantıları yapılır. en çok hangi oyunu, oyuncağı, yiyeceği, hayvanı seversin?şeklindeki sorularla kendilerini daha ayrıntılı tanıtmalarına yardımcı olunur.
Oyunun kurallarını açıklama: Çocuklara kendilerini temsil eden ve üzerinde rakam olan kuklaları ellerine aldıktan sonra sıra ile zarı yuvarlamaları ve zarın üst kısmındaki sayı kime aitse, o çocukla birlikte kuklalarını kullanarak birbirlerine kendilerini tanıtmaları istenir.
Oyunun uygulanması: Daha önceden hazırladığımız kuklalar ile yere daire şeklinde oturulur. Çocuklara kendilerini temsil eden ve üzerinde rakam olan kuklaları ellerine aldıktan sonra sıra ile zarı yuvarlamaları ve zarın üst kısmındaki sayı kime aitse, o çocukla birlikte kuklalarını kullanarak birbirlerine
kendilerini tanıtmaları istenir. Çocukların birbirlerine sorular sorarak yardımcı olunur.
Benzer şekilde havanları, sevdikleri yiyecekleri, nesneleri, kişileri tanıtmaları istenebilir.
Çocuklardan kendilerini tanıttıktan sonra bir öykü oluşturmalarını isteyerek kuklalar aracılığıyla canlandırmalarını isteyebiliriz
Hareketli renkler
Gelişim Alanı: Psikomotor alan, bilişsel alan ve dil alanı
Hedef: Hedef 12: Verilen bir problem durumunu çözebilme.
Hedef 1 : Bedensel koordinasyon gerektiren hareketleri yapabilme.
Şekil- hareket ilişkisi kurabilme, problem çözebilme, büyük motor kaslarını etkin kullanabilme.
Hedef Davranışlar: K.B.D 3: Çözüm yolları içinde uygun olanı söyleme.
K.B.D: Sözel yönergelere uygun hareket etme.
Yaş Grubu: 4-5 yaş
Oyun faaliyetleri için gerekli araç-gereçler: 30 cm çapında kartondan kesilmiş şekiller.( daire, üçgen, kare, dikdörtgen)
Oyuna giriş ve tanıtım: Aç kapa parmak oyunu ile çocukların dikkati toplanır. (aç kapa, aç kapa- elleri çırpalım oy- elleri başına koy- elleri çırpalım oy- elleri koynuna koy.)
Oyunun adının verilmesi ve çocukları oyuna hazırlama: Etkinlik öncesi çocuklarla birlikte renkler ve şekiller hakkında sohbet edilir. Çevrede gördüğümüz her rengi şekli ve rengini tanımlanır. Renkli fon kağıtlarından 30 cm çapında daire üçgen kare ve dikdörtgen keserek hazırlanır.
Oyunun kurallarını açıklama: Önce hazırlanan şekil kartları bir kez daha tanımlanır ve daha sonra çocuklarla birlikte her bir şeklin kartı için bir hareket yapılacağı anlatılır ve bu şekillerin birlikte belirleneceği söylenir.
Oyunun uygulanması: Çocuklarla birlikte rahat hareket edilebilecek bir alana geçilir. Önce hazırlanan şekil kartları bir kez daha tanımlanır ve daha sonra çocuklarla birlikte her bir şeklin kartı için bir hareket ( örn: daire için kolları yukarı kaldırma, üçgen için yere çömelme v.b) belirlenir. Her b,ir şekil için belirlenen hareket çocuklar tarafından iyice anlaşıldıktan sonra kartların arasından bir tanesi seçilir ve çocuklardan ilgili hareket yapması istenir. Aynı uygulama diğer şekil kartları için tekrarlanır.
KARDAN ADAM ERİDİ
Çocuklar oyun alanında dağılmış olarak ayakta dururlar.Çocuklardan biri güneş,diğerleri de kardan adam olurlar. Kardan adam ellerini yanında tutarak dimdik duru.
Güneş kardan adamların arasında dolaşır ve birine dokunur.Güneşin dokunduğu çocuk kardan adamın erimesini taklit ederek yavaş yavaş gevşer ve yere yığılır.En iyi taklit yapan çocuklar alkışlanır.
GÖRDÜĞÜMÜ BUL
Oyun sınıf içinde oynanabileceği gibi çocuğunuzla birlikte de oynayabilirsiniz. Öncelikle
siz oyun yöneticisi olun. Oyun yöneticisi bir nesne seçip onun bir özelliğini söyleyerek
oyuna başlar. Örneğin "yeşil görüyorum" der. Çocuğunuz o şeyi bulmaya çalışır. Bulunca
çocuğunuz başka bir cismin başka bir özelliğini söyleyerek oyuna devam eder. Bu sefer
siz bulmaya çalışırsınız.
DÖRT KERE ZIPLA, ÜÇ KERE EL ÇIRP !
Oyuncular, ayakta daire şeklinde dururlar. Oyun yöneticisi elinde tuttuğu cisimleri öğrencilere göstererek, gösterdiği eşyaların sayısı kadar el çırpmalarını ister. Oyuncular gösterilen eşya miktarı kadar el çırpar ve hiç konuşmazlar. Oyunun ikinci turunda gösterilen iki eşyadan birincisinde zıplanması, ikincisinde el çırpılması istenir. Daha ileri aşamalarda " el çırp, zıpla, ayağını yere vur, çömel" gibi komutlarla oyuna devam edilir.
Sayı Kavramı
Okulöncesi dönemdeki birçok çocuk 10'a, 50'ye ya da 100'e kadar
hatasız sayabilir. Fakat bu sayma ezbere saymadır ve bu onların
sayı ya da işlem kavramını kazandıklarını gostemıez. Çünkü ezbere
sayma, kişinin bir ritm öğrenir gibi aynı yolla sayı isimlerini tekrarlayarak
saymasıdır.
Okulöncesi çağındaki çocukların sayı kavramını kazanmaları; birbirine
benzeyen nesneleri sınıflara ve gruplara ayırmaları, yani sınıflandırma
becerisi, nesnelerin farklılıkları arasında
bir düzenleme yapma yani sıralama becerisi, sayısal eşitliği ifade eden birebir eşleştirme kavramımnı anlamaları ve sayılacak nesnelerin uzaysal düzenlemeleri yani dağılışları nasıl olursa olsun
miktarın hep aynı kalacağını anlatan sayı korunumu kazanmaları ile yakından ilgilidir. Bu nedenle,
okulöncesi dönemde çocuklarda temel savı
kavramının kazamla bilme si için öğretmenlerin
bol miktarda sınıflama, sıralama ve birebir eşleme çalışmalarına yer vermesi gerekmektedir. Öğretmen bu amaçla çocuktan nesne gruplarını sayıca birebir eşleştirmesini ve sayarak hangisinin sayıca
"daha az", "daha fazla" ve "aynı sayıda" olduğunu söylemesini isteyebilir; çocuklara grupları birebir eşleştirmesini ve saymasını söyleyebilir.
Sayı kavramı öğretilmesine
öncelikle 5 ve 5' len küçük sayı grupları ile başlanılmalıdır
ve Önce somul nesneler kullanılmalı, daha sonra resimlerden yararlanılmalıdır.
Öğretmen 5*c kadar rakamlan öğrettikten sonra, masaya değişik sayılarda nesneler koyup, çocuklardan her grubu sayarak kaç tane
olduğunu söylemesini isteyebilir. Bu arada öğretmen, sınıfında tahta varsa nesneleri tahtaya da çizerek allına kaç iane oldukların] yazabilir.
Aynca kağıda ya da tahtaya l'den 5'e kadar rakamlar yazarak, çocuktan bu rakam kadar nesne çizmesini ve sayarak sayısını söylemesini isteyebilir. Sınıfta tahta yoksa çalışmaları kâğıt üzerinde yapabilir.
Kısaca, rakamlan öğretirken, öğretmen ilk olarak bir nesne kümesi ile o nesne kümesine ail rakamlan eşleştirme l id i r. Bu işlem l'den 10'a kadar olan tüm rakamlar için yapılmalıdır. Çocuklara rakamlar
öğretilirken, önce sözel ifade kullanılmalı, daha sonra yazılı sembol ile bırleştırilmelıdir.
"Sıfır (0)" ve "on (10)" özel sayılar olduğu için, bu sayıların öğretimi
diğerlerinden sonra olmalıdır. Sıfır (0), bir kümede hiçbir nesne bulunmadığı zaman kullanılan özel bir sayıdır. Çocuklar ilk
zamanlarda sıfır sayısını anlayamazlar. Bu nedenle, sıfır (0) sayısı öğretilmeden önce l'den 10'a kadar sayılar öğretilmelidir. Sıfır (0) sayısını öğretmek için çocuğa "kaç tane?" sorusu sorulmalıdır. Kümede
hiçbir nesne bulunmadığında, çocuk "sıfır" demesi için cesaretlendirilmelidir.
Çocuklarla yapılacak
bu tür çalışmalar, çoğunlukla rakamların yazılması ve adlarının söylenilmesini kapsamaktadır Bu amaçla, çocuğa bir rakam gösterip isimlendirmesi ve benzerini bulması istenebilir.
Rakamları Yazma
"O, l, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9" ile yazılan semboller "rakamlar" olarak isimlendirilir.
Rakamlan tanıma ve yazma birbirinden farklı becerilerdir. Bir rakamı yazmadaki beceriksizlik, matematik başarısındaki becerisizlikle karıştırılmamalıdır. Bir rakamı güzel yazma, problem çözmek için o rakamı kullanma ile aynı anlama gelmemektedir.
Rakamlan doğru olarak yazma ancak birinci sınıfta üstesinden gelinebilecek
bir beceridir. Çocukların yazma becerilerini geliştirmek için okulöncesi dönemde bol mikıarda rakam yazma çalışmalarına
yer verilmelidir. Ancak öğretmen rakam yazma çalışmaları için, kâğıt kalemle rakam yazma çalışmalarından daha çok, kum, un, toz
boya üzenne parmakla rakam yazma gibi, diğer rakam yazma çalışmalarına yer vermelidir. Okulöncesi dönemde formal eğilimde rakam
yazma çalışmalarını hızlandırmaya gerek yoktur. Rakamları doğru olarak yazma birkaç yılda yavaş yavaş gelişir ve çocuğu bu
konuda zorlamamak gerekir.
Rakam yazma çalışmaları sırasında, öğretmen, çocuklarla rakam yazarken, aynı zamanda çocukların yazdıklannı okuması için de onlan
cesaretlendirmelidir. Bununla ilgili çeşitli oyunlar oynayabilirler.
Rakamları yazmaya l'den 5'e kadar olan rakamlarla başlanılmalıdır.
Çocuk Ve kadar rakamları öğreninceye kadar, öğretmen her gün yalnız bir ya da iki rakam öğretmelidir. Öğretmen rakamlan yazmayı
öğretirken çocukların rakamlan doğru yazdıklarından emin olmalıdır
Çünkü yanlış alışkanlıkları düzeltmek doğruyu öğretmekten daha zordur. Bunun için öğretmen, çocukların rakam yazmaya doğru
noktadan başlamaları için onlara rehberlik etmesi ve hangi yönde çizeceklerini göstermesi gerekmektedir. Rakamlan yazma yönünün yukardan aşağıya doğru olduğu unutulmamalıdır.
Yedi-sekiz yaşına kadar çocuklarda sag-sol kavramı oluşmadığı için çocuklar rakamlan ters yazabilirler. Özellikle sol e l i n i kullanan çocuklarda bu durum yaygın olarak görülebilir.
Bazı çocuklar tüm rakamlan ters yazarken, bazıları yalnızca 6, 9,2, 3, 5 rakamlannda hata yapabilirler. Bazı çocuklar özellikle belirli rakamlarda sorun yasayabilmekledirler.
Bir rakamın doğru olarak yazılması ile ilgili sorunlar ikinci sınıfa kadar sürebilir. Her rakamın kendine özgü bir sembolü olduğu ıçm,
çocukların her bir sembolü hafızalarına kaydetmeleri ve yazarken hafızada bu sembolü doğru olarak geri cagırmalan gerekmektedir.
Bu sorun üçüncü sınıfa kadar devam ederse, motor koordinasyon eksikliği, görsel problemler, uzaysal organizasyon bozuklukları ve öğrenme engelleri olabileceği düşünülebilir.
Çocukların rakamları doğru olarak yazabilmesi için, çocuğun her rakamın ayırt edici özelliğini bilmesi gerekmektedir. Örneğin, "6" bir yuvarlak ve soldan inen bir eğriden oluşurken, bu eğrinin yönü onu
"9" dan ajınnaktadır. Ayrıca "l, 4. 7" rakamları yalnızca düz çizgiler
içermektedir. Ancak çocuklar bazı rakamların yazılımını birbirine karıştırabilirler. Özellikle 2 ve 5 ya da 6 ve 9 rakaman arasındaki farkları ayırmak çocuklar için çok zordur. Çünkü rakamların parçalarının
yönü dışında bu rakamlar benzerdir. Bazen de çocuklar bir rakam ve bir harfi birbirine karıştırabilirler. Örneğin, 5 ve S ya da 3
ve E en çok karıştırılanlardır.
Rakam yazma çalışmaları yaparken öğretmenin dikkat etmesi gerekennoktalar:
Öğretmen, rakam yazma çalışmalarına öncelikle kağıt ve kalemle
bağlamamalıdır. Bu amaçla yapılabilecek bazı etkinlik örnekleri şunlardır:
Zımpara kâğıtlarından rakamlar oluşturma ve kesme
Kumaşlardan rakamlar keserek onları kartona yapıştırma
Rakamlar şeklinde çimlendirme deneyleri yapma
Kurubaklagillerle rakamlar oluşturma ve yapıştırma
Tebeşir, sulu boya ya da parmak boya ile rakamları boyama
Havaya ei ve burun ile rakamlar çizme
Çamur ve kil ite rakamları yapmasını isteme
Öğretmen rakamın doğru yazımını masanın üzerine koyabilir yada bu rakamlann yazılı olduğu kartları sınıfa asabilir.
Rakamlann yazımını öğretirken çocuklann yazdıkları denetlenmelidir.
Çünkü sonradan yanlışları düzeltmek daha zordur.
Sol elini kullanan çocuklar için öğretmen mümkünse sol elini de kullanarak model olmalıdır. Bu, çocuklann öğretmeni izlemeleri ve model almaları açısından kolaylık sağlar.
Panoya asılması ya da tahtaya yazılmasının yanı sıra. öğretmen model olması açısından her çocuğun önüne rakam modelleri koymalıdır.
Bu, çocuğun yatay ve dikey görünüşleri kopyalamaları açısından ona yardıma olacaktır.
"Dört (4)" rakamının yazılı formlan değişik yerlerde değişik biçimlerde kullanıldığı için, çocuklar için şaşıriıcı olabilir. Bu nedenle öğretmenin, her iki yazılımında aynı rakam olduğunu anlamasında çocuğa
yardımcı olması gerekmektedir.
Öğretmen, çocukla rakam yazma çalışmaları yaparken çocuğun O'dan 9'a kadar tüm rakamları yazdığından emin olması gerekmektedir.
Sayma
Sayı kavramının gelişimi ve sayma becerisinin kazanılması tümüyle
birbirine bağlıdır. Sayma becerisi, sayı isimlerini sıralama
bilgisini gerektirir; sayma da, el-göz koordinasyonu ve sözel becerileri
gerektiren bilişsel bir etkinliktir. Çocuklar okulöncesi eğitim kurumlarına geldiklerinde, farklı ev deneyimlerine sahip olduklarından, sayma becerisinde de farklılıklar görülür. Örneğin
bir sınıfta 100'e kadar sayabilen çocuklar bulunurken, ancak 5'e ya da 20'ye kadar sayabilen çocuklar da bulunabilir.
Çocuklar ilk olarak tek sayılarla ( 1 , 2 , 3... gibi) ritmik saymayı öğrenirler. Daha sonra nesneleri sayarak sayma becensinı geliştirirler.
Çocuk, sayarken önceleri sayıların bir sıra izlediğini fark etmeyebilir;ancak bunu zamanla öğrenir. Sayına yeteneği olmayan
çocuklann matematik eğitimlerinde de eksiklik var demektir. Sayma yeteneği yaklaşık yedi yaşından Önce bütün çocuklar tarafından
kazanılması gereken bir yetenektir. Saymanın hedefi, bir nesne kümesinin sayısını belirten bir sayı ismine varmadır Sayma işlemi,
sıralamayı içermektedir. Bu nedenle, sayma kümesinin esas sayısına varmak için sıralama kavramı kullanıldığından, her iki
kavramın gelişiminde sıralama önemli bir role sahiptir. Çocuk birinci nesneyi seçerek "bir" diğer nesneyi seçerek "iki" diye isimlendirir.
Bu işlem bütün nesneler isimlendirilme eve kadar devam eder ve bu sıralamada kullanılan son sayı küme sayısını gösterir.
Saymada, küçük çocuklann kısmi bilgiye sahip oldukları birkaç yıllık bir periyot vardır. Bazen doğru bazen de yanlış sayabilirler. Ancak bu dönemden sonra çocuklar her nesneyi bir sayı ile isimlendirerek
saymayı başarıyla yerine getirirler. Çocuklar kimi zaman, bir nesneyi iki sayı ile isimlendi rebil ir ya da sayarken sayma hızına bağlı olarak nesneyi atlayabilir, sırayı kaybedebilir, bir nesneyi ıkı kez
sayabilir, sayıyı atlayabilirler. Bu nedenle, bazı çocuklar sayarken nesnelere dokunma gereksinimi duyabilirler. Ancak nesneler yatay
sıra halinde dizildiğinde ve çocukların hareket ettirebilecekleri somut nesneler kullanıldığında (fasulye, boncuk, düğme gibi), basan
şansları daha da artacaktır. Nesnelerle çalışırken, öğretmen yalnız
bir nesneye dokunarak bir sayı söylemesi konusunda çocuğa rehberlik
etmeli ve sık sık yüksek sesle sayma çalışmaları yapmalıdır.
Sayma aynı zamanda toplamanın da temelini oluşturur ve birçok
çocuk oğretilmeksizin bunu kendi kendilerine keşfedebilir. Örneğin,
2 + 3=... işleminin sonucunu bulmak için, çocuk önce "bir, iki"
sonra "bir, iki, üç" der ve en sonunda "bir, iki, üç, dört, beş" diyerek
son sayıyı toplam sayı olarak ifade eder. Çocuk bu iş için çoğunlukla
parmaklanm kullanır. Ancak özellikle büyük sayılarla işlem
yapıldığında, sayma her zaman toplamada etkili bir yol değildir.
Sayı Kavramı ile İlgili Olarak Yapılabilecek Çalışmalar
l'den 10'a kadar karışık dizilmiş rakamlar arasından model olarak çizilen rakamın eşini buluma
l'den 10'a kadar karışık dizilmiş rakamlar arasından söylenilen rakamı bulma
l'den 10'a kadar karışık dizilmiş rakamlar arasından gösterilen rakamı okuma
Sözel yönlendirme ile çocuğun l 'den l O'a kadar saymasını isteme
Verilen rakamlar arasını (5-9 gibi) sa)ina
Verilen rakamdan geriye doğru sayma
Değişik sayılandaki nesneleri eşleştirme
iki vasılı rakamdan (5 ve 9 gibi) hangisinin daha az (ya da daha fazla) olduğunu söyleme
Bir sayı kümesini sıraya dizme, okuma ve istenilen rakamı göstermesini isteme
Verilen iki nesne grubunu sayma ve verilen rakamla aynı olup olmadığını belirleme
Verilen iki nesne grubunu sayma ve hangisinin daha az (ya da daha fazla) olduğunu söyleme
Bir nesne grubu ile birlikte verilen rakamdan \e hangisinin daha fazla olduğunu söyleme
Nesne grupları ve rakamlar verilerek, eşleşı irmesini isteme
Nesneleri sayarak, üç nesne grubundan en az (en fazla) olanı söyleme
Bir rakam verilerek, bu rakama uygun sayıdaki nesne grubunu göstermesini isteme
Verilen iki nesne grubundan daha fazla olanı bulma, daha sonra da fazla olan gruptan az nesne sayısı kadar nesne çıkarma ve kalan
nesne sayısını söyleme
l'den 10' a kadar ritmik sayarken, atlanılan sayının hangisi olduğunu söyleme
Sıralanmış nesne resimlerinden söylenilen sıradaki nesneyi gösterme
Sıralanmış sayı kartlarından atlanılan sayıyı bulma
Sıralanmış nesneleri sıra sayısı ile sayma (birinci, ikinci, üçüncü gibi)
Verilen küme ile aynı. daha az, daha fazla sayılarda kümeler oluşturmalarını isteme
Nesneleri sıralarken birinci, ikinci, üçüncü gibi sıra sayılarını kullanma
|