- Hartlap İsminin Nereden Geldiği :

• Hartlap'ın Kelime Anlamı:

  Kelime "H" harfi ile başlaması ve üç sessiz harfin "r,t,l" yan yana gelmesi nedeniyle Türkçe bir kelime olmadığı anlaşılmaktadır. Halk dilinde bir ağaç ismidir. Türkçe ve Osmanlıca sözlüklerde yer almamaktadır. Yanlız birleşik kelime olarak düşünülürse arapça olarak;

  HART: Ağaç,
  LAP: Ağızdan su almak veya karataş olan yer, yani susuz olan yer anlamına gelmektedir.

  Meydan Larus Ansiklopedisinde:

  HART: Ağaçların meyvelerini dallarından elle sıyırma, ağaç kabuğunu soyma, torna tezgahına biçim verme anlamına gelmektedir. Şemsettin Sami Bey'in "Kamus-ı Türki" adlı lugatında bozulmuş bir kelime (Galat:Bozulmuş) anlamına gelmektedir.

  KATLEB : Kocayemiş'in arapçası Hartlap şeklindedir. Arapça kelime olduğu bilinmektedir. (Kamus-ı Türki. Sayfa:7) Kamus-ı Turki Mukkaddimesinde "Hangi dilden anılırsa anılsın, dilde gerçekten kullanılan bütün kelimeler Türkçe sayılır." denilmektedir. Ayrıca Oğuz Kaan Destanında;

  "Menge köp altun yumşap sen - Baluk-u yahşi saklap sen" (Bana çok altun yolladın, şehri iyi sakladın.Bundan sonra senin adın Saklap olsun) deniliyor. LAP eki kullanılıyor.

  D>ede Korkut'un 11.hikayesinde (Belgil Emren Hikayesi):"Yanlız yiğit alp olmaz - Yavşan otunun dibi berk olmaz" (Hartlap bölgesinde Yavşan yaylasının olması, buraların Türkmen boylarının yerleşim bölgesi oldugunu göstermektedir.

• Osmanlı İmparatorluğu zamanında 1866 yılında ve Sultan Abdülaziz döneminde idari teşkilat yeni bir statüye kavuştu. Buna göre Zülkadiriye Eyaleti kaldırılarak, Maraş ikinici sınıf bir sancak haline getirilerek Halep Vilayetine bağlanmıştır. Bu dönemde Maraş'ta büyük bir idari ıslahat yapılmıştır. Maraş civarında bulunan yörük aşiretleri, kasaba ve köylerde iskan edilmişlerdir. Maraş Sancağı (liva) mutasarruf tarafından idare edilmekteydi. Livaya bağlı kaza (ilçe), nahiye ve köyler bulunmaktaydı.
• Maraş İdari Taksimatı :
1. Merkez İlçe
2. Bertiz Nahiyesi
3. Camustıl Nahiyesi
4. Nedirli Nahiyesi
5. Şekeroba Nahiyesi
6. Yenicekale Nahiyesi

• Köyler;
1. Araplar
2. Arabanlı Bucağı
3. Delihacılı
4. Fatmalı
5. Hartlap (Elmalı)
6. Hartlap Kalacık Mezrası
7. Karçoban Orçan
8. Önsen Höyüğü
9. Örşlü
10. Yeşildere
• Hicri 1288 yılında (Miladi 1868) Halep Vilayeti Salnamesinde (il yıllığı) Camustil Nahiyesine bağlı (Hartlap Karyesi) olarak ve Hicri 1310 yılında (Miladi 1890) Halep Vilayeti Salnamesinde, 16 köyün bağlı bulunduğu nahiye, Hicri 1320 tarihli (Miladi 1900) 13 köyün bağlı bulunduğu bir nahiye (Sır köyü ile beraber) merkezi olarak "Hartlap" ismi kullanılmaktadır. 1563'te Maraş Tahrir Defterinde Hartlap Elmacık Mezrası olarak geçmektedir.
• 233 nolu Şer'iye sicil defterlerinin 68 ve 359 karar numaralı bölümlerinde "Hartlap" ismi geçmektedir. Ayrıca 233 nolu Şer'iye sicillerine göre (1292-1295/1876-1878) o zamanki Maraş'ın sosyo-ekonomik ve kültürel yapısını inceleyen, Fırat Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Öğretim Üyesi Yrd.Doç.Dr.Ramazan HURÇ bey, çalışmalarında 34-35-36-191-298-467 ve 468 numaralı sayfasında "Hartlap" ismi geçmekte ve Hartlap'la ilgili bilgiler bulunmaktadır. Yine Prof:Dr. Refet YINANÇ ve Yrd.Doç.Dr. Mesut ELİBÜYÜK'ün hazırlakları Maraş Tahrir Defteri (1563)'nin 833. ve 823. sayfalarında Hartlap'tan bahsetmektedirler.
• 1928 yılı ilk Teşkilatı Mülkiyede "Köylerin İsimleri" adlı kitapta Hartlap adı geçmektedir.

- İsim Değişikliği :

• Hartlap köyünün, tarihi geçmişi hakkında, nesilden nesile aktarılan ve günümüzde köyün gün görmüş yaşlı şahsiyetlerinden alınan bilgilere doğrultusunda aşağıdaki hususları belirtmekte fayda görülmektedir.
• Hartlap köyünün tarihi geçmişi ve kuruluşu, 1750 yıllarına dayanmakta olup, köyün şimdiki bulunduğu yerler Kemse, Hartlap ve Ardıç ağacıyla kaplı olduğundan, şu andaki yerleşim yerinin doğusunda bulunan ve "Ören_ara" denilen Hasan Dere ile Hartlap Deresi arasına 5 hane ev olarak kurulmuştur. Bu 5 hane muhtelif yerlerden ara ara gelmişlerdir. Köye ilk gelen Yanıkoğulları, ikinci gelen ise Emiroğulları'dır. Bunların nereden geldikleri şimdilik bilinmemektedir. Köye üçüncü olarak gelen Reyhanlıoğulları, Hatay ilinin Reyhanlı ilçesinden geldikleri bilinmektedir. Dördüncü gelenlen ise Öşşekli (Yırtıcı hayvan avcısı) Oğulları Adana ili Kadirli ilçesinin bir dağ köyünden ve son olarakta Eminoğullarının ise, Hartlap'ın 60 km batısında bulunan Çağırgandere'den geldikleri bilinmektedir.
• Zamanında Çapanoğlu ismindeki bir kişi çetesi ile birlikte Ören_Ara'da bulunan köye baskın yapıp, evleri yağma edip yakmasından dolayı, köylüler korunmak amacıyla bir karar alarak, Hartlap ağaçları ile kaplı olan şimdiki köyün bulunduğu yere yerleşirler. (Burada Hartlap Ağacının çok olması nedeniyle de köyün HARTLAP ismini aldığı bilinmektedir.)
• Köy kuruluşundan itibaren 1960 yılına kadar "Hartlap" olarak anılmış, daha sonra Hartlap kelimesinin Türkçe olmadığı gerekçesi ile 1960 yılında "Elmacık" olarak değiştirilmiştir. Bu ad yöre halkı tarafından benimsenmemiş ve resmiyette Elmacık olmasına rağmen halk arasında Hartlap olarak kullanılmaya devam etmiştir.
• Çevre köy ve kasabalarında Hartlap ismiyle meşhur olması, Hartlap bıçağının Maraş merkez ve ilçeler ile çevre illerde isim yapması ve ismin yörede yetişen Hartlap ağacından geldiği ve tarihi kayıtlarda da yer aldığı gerekçeleriyle 1996 yılında köyün muhtarı Mehmet ALAGÖZ'ün müracaatı üzerine, 11.09.1996 tarih ve 668 sayılı İl İdare Kurulu, 10.12.1996 tarih ve 18 sayılı İl Genel Meclisi, 21.01.1997 tarih ve 202 sayılı kararla Valilik'in "Olumlu Görüş" belirtmesi ile İçişleri Bakanlığı 30.05.1997 tarih ve B.050.060002-501/3984 sayılı onayı ile köyün ismi tekrar "Hartlap Köyü" olarak değiştirilmiştir.

Webmaster : İrfan EVRENS