B İ R S E R G İ H A T I R A S I
Bu olay 1957– 1958
yılları arasında Yolların yapılmadığı zamanlarda,at arabası,
traktörün hiç bulunmadığı zamanlarda yaşanmış olduğu dikkate
alınarak yazılmış olduğunu hatırlatmak isterim.
En lüks ulaşım ve
nakliye aracının eşek,katır ve beygir olduğunu düşünürseniz bir
günlük serginin ne kadar meşakkatli olduğunu anlatımlarımdan
kolayca anlayabileceksiniz.(Bizim yaşlarda ve daha yukarıda olanlar,
bu anlatacaklarımı mutlaka yaşamışlardır.)
Eylül
ayı içinde sergilerin tam kızıştığı zaman Hançalar düzünde sergiyi
serdik, hava iyice karardı, sergiye yardıma gelen eşe dosta akrabaya
siz gidebilirsiniz
artık biz eşyaları toplayacağız dedik,evin erkekleri ve çocuk olarak
ben kaldım en azından pırtı asılırken eşeği beygiri tutarım diye
beni de bıraktılar.Sergiciler eve dönmek üzere yola çıkınca ;
Babam : Arif keleterleri say bakalım dedi, bende üst üste 10 arlı yığarak
Sayıyorum hep 34
çıkıyor,iki keleter eksik görünüyor baba dedim,babam hışımla geldi
yığılmış keleterleri saydı o da 34 çıkardı,ağabeyim pırtılsrın
etrafını dolaştı,içi koyunlar için alınmış yeşil yaprakla dolu bir
keleter buldu
Bana da dediki Hadi
garık aralarını bir dolaş ara gel dedi,hava tam kararmadı ama içimde
hafifce bir korku var.Lokurcumlu bağın arasında hem yürüyorum, hem
de yatay ve dikey garık aralarından bakıyorum.
Bağın alt
tarafında bir bağın dibinde keleteri buldum,yarı yerine kadar üzüm
dolu,bağırdım, AĞAAAAAAAAA, keleteri buldum gel dedim,Ağam
Hemen geldi
keleteri götürdü,babamda lancada artan batırma suyunu iki saplı
Bidonlara
doldurmaya başlamış bile, iki bidon doldu, lancanın dibinde bir tas
kadar kaldı onu da döktü. Ağabeyimde yılmış keleterleri harar’ın
içine koyarak ağızlarını bağlamaya çalışıyor,Yiyi içecek ile ilgili
malzemeleri anam
Torbalara ve
heybeye yerleştirmiş hazır,Hatta haranı dığan gibi kapları da saman
torbasına yerleştirmiş, yüke asılmaya hazır.önce beygir’i çektik
yüke,keleterleri,
lancayı batırma suyunu velhasıl ağır eşyaları beygir’e yüklemeye
gayret ediyoruz. Eşşekle akşama kadar keleter çektik yoruldu, bi de
yola yüklü iken yatma huyu var, onun için eşşeğe az eşya bıraktık,
kalan keleterler, torbalar,heybe, boş senek ve ırgat, zor zahmet
eşyaları yükledik,yola koyulduk.Eyirle yolu çok dik
ve dar,biraz zorda olsa eyirleyi de indik çıktık,eşşek yolda yatmadı,bozalana
çıkınca yatsı ezanı okunmaya başladı, Biz daha cemali’nin musluğun
oradan derebağa saptık, ertesi gün srgiyi bozgeride sereceğimiz için
pırtıları bozgeriye
bırakacağız. Fazla uzatmayalım tangır tungur bozgeri ye vardık eşyaları
sergi yerinin kenarına indirdik,Boş bidonlarla senek ırgat gibi su gaplarını aldık, ertesi günü tekrar doldurup geleceğiz.Eşyaları
indirdikten sonra eşeğe babam bindi beygire de ağabeyimle ben
bindim,eve dönüyoruz diye hayvanlarda hızlandı, eve çabucak
vardık,anam hala uyumamış,ertesi günü
yenilecek yemeklikleri yağı tuzu hazırlıyordu, Beygi’rin götünden
indim, hemen uyumak için yattım, ağabeyim de hemen gaveye gitti,
babam hayvanları bağladı, yemini suyunu verdi, koyunlar için
getirdiğimiz yeşil yaprakları koyunların önüne attı,yassı namazını
da kılarak yattı.
Sabah annem
erkenden kalkmış babamı da uyardı,hazırlık yapılacaktı, anam bi
gucak yufka ekmek getirdi başladı suloamaya,babam, batırma suyu için
yağ potasa eksiklerini tamamladı,geçerken goc pınardan
dolduracağımız
Su kaplarını
hazırlamış merdiven’in dibine koymuş,anam yemekliklerden
eksiklikleri tamamladıktan sonra memet amcamlara gidecek onlara
boşta fazlanız varmı (ödünç geçirme) demeye gidecek oradan da
teyzemlere gidecek onlara soracak,velhasıl o gün bağın bitmesi için
birkaç kişi bulmaya çalışacak, inanın ödünç geçirme de olsa bu
zaman da insan bulmak o kadar zorki, herkes ayı işi yapıyor herkesin
işi en az bir ay gibi bir zaman zarfında bitirmek zorunda,herzaman
tufanda yağmur yağıyor diye millet sergisini tufan dan önce bitirmek
istediği için insanlar kendi işine koşuyor.Üç beş kişi daha bulundu,
kapının önüne hazırlanan eşyalar bir bir eşşek ve beygir’e
yüklenirken dolacak su kapları (Bidon, ırgat ve senek) yüklerin en
üstüne asıldı, Goca pınarın önünden geçerken boş kaplar
dolduruldu, eşyaların büyük bir kısmı
akşamdan bozgeriye bırakıldığı için yüklü olan beygir ve eşşeğin üstüne
binilebilir,çünkü bozgeri baya uzak,şimdiki gibi toz duman olmaz
(Traktör olmadığı için)herkes yola koyulmuş sergi sereceği bağın
yolunu tutmuştur.Öyle oldu biz de bağa vardık eşyaları indirdik,
anam hemen taşlardan bir ocak
yaptı çorbayaaı apişirmeye başladı bile. Babam Hançalar düzünden
gelen batırma sularını lanca ya boşalttı,belli bir derceye gelinceye
kadar, potasa ve zeytin yağı ilava ederek,su tuttu, batırma suyunu
hazırladı,üzüm yolucular, eynele durmuşlar bile, ağabeyim eşşeği keletere goşmuş,
keleter çekmeye
başlamış, babam çuvaldan yapılmış peştamalını kuşanmış,üzüm batırmaya
başladı ,anam hem yemek pişiriyor,hem de cevizin dibinde tırmık ile yemek
yenecek yeri hazırlıyor. Anam ağabeyime bağırıyor,hadiiii yemekler
pişti soğumadan gelin diye,biraz sonra millet toplanır.Cevizin dibine
babam da sergi leğenine iki keleter daha boşaltır, süzülsün diye o
iki keleteri de batırır gelir cevizin dibine.inan o çorba ve bulgur
pilavının yanında çakıllar’ın acı biberini yemek insana ömür verir
tadı hala damağımda yemeğin üstüne aliminyum tastan bir tas su içtinmi yediğinin yarısı et olur.
Genel
olarak sergiye gelince bağın sergisi bititrilir,biraz geçte olsa
bittikten sonra apar topar akşam yemeği yenir,dünkü eşya toplama işi
tekrar edilir, ne zamana kadar, sergiler bitene kadar, eşya
götürülecek bağ kalmadığı zaman sergi de biter, üzüm kuruduktan
sonra toplamak pek sorun olmuyor, naylon çuval veya
çarşafın üzerinden kürüyerek alabiliyorsun, benim çocukluğum da üzüm
toprağa serililrdi ,toplamak o kadar zahmetli olurdu ki o tane toplamak varya adama gına gelirdi.Neferne sermek de çok zor olmazdı, çünkü
az olduğu için usanmadan iş biterdi, hatta biz neferneleri bir yerde
topladık, nasıl olsa bir iki kere yağmur yerdi, su vermesi kolay
olurdu.Neferneler çok ıslanırsa tüccar almazdı bizde kestane ile
değişirdik öyle değerlendirirdik,Bir zamanlar köyde kestane kaynatıp
tenekede sıcacık kuru üzüme
değiştirirlerdi o da güzel olurdu,(İki üzüme bir kestane)
Ben portakalın tane
ile satıldığı zamanı da biliyorum,bir ya da iki portakal ile hasta
ziyaretine gidildiğini kaç kişi hatırlıyor.? Ibırış’a iki cep üzüm
götürürdük o da bize halkalı şeker verirdi .Küpün altından delip
üzümünü satarak sinema ya giden insan bile bilirim, bir filmi 4 gün
üst üste seyereder-
Sen tabi küp de
üzüm bırakmazsın,ıbırış’a cep cep satarsın.Siz hiç Çalı pilidinin
arkasına kibrit takarak kirlengiç gibi çevirdinizmi ? (zini de ) Siz
hiç çitlik ağacımdan toma yaptınızmı ? Çarşaf ipliğine sararak
döndürdünüzmü ) Nazarlık olarak çitlikten muska yaptınınızmı ?
DARI Sapından
ŞAPILDAK YAPARAK Şapıldattınız mı ?Eski sergilerden eser kalmadı
insanlar traktörsüz sergiye gitmez,hava kararmadan evde olması
lazım.Her şey modernleşti.
Sevgili
köylülerim, bir sergi hatırası yazımla eskilere bir dönüp bakarsan
çoğunuz bu meşaggatli günleri mutlaka yaşamışsınızdır,bende o
günleri sizlere hatırlatmak adına yazdım.Umarım okurken birazcık
gülümse seniz bile
Mutlu
olurum. Hoşca Kalın sağlıklı kalın, kendinize iyi bakın.
SAYGILARIMLA, Arif Ekici
, 0
533 574 51 54 K Ü T A H Y A
07.10.2009, KÜTAHYA
H a r
m a n
1955 - 1957
YILLARINDAN BİRİNDEYDİ AMA TAM HATIRLIYAMIYORUM, HARMAN ZAMANI
GELMİŞTİ, AYLARDAN TEMMUZ AYI, AİLECEK HARMANA GİDECEĞİZ, BABAM,
ANNEM İKİ AĞABEYİM , ABLAM VE BEN. BİR ÇİFT ÖKÜZ VAR, BİR KATIR VE
BİR ADET DE EŞEĞİMİZ VAR. HACONUZ ÇEŞMESİNİN ALTINDAKİ TARLA BİZİM,
HATTA TARLANIN ALTINDAKİ DÖŞŞEK (5 Dönüm tarla) TARLA DA BİZİM,
İKİSİNE DE BUĞDAY EKİLMİŞ , EKİNLER OLMUŞ BİÇME ZAMANI GELMİŞTİ.
BABAM VE ANAM MUTAD HAZIRLIKLARI YAPMIŞLAR, GİDECEĞİZ .ORADA 10 - 15
GÜN KALARAK HARMANI KALDIRIP GELECEĞİZ, ( Harman şimdiki gibi 2-3
günde bitmez bir tarlada en az 10 –15 gün kalırsın) ONA GÖRE EVDEN
YİYECEK VE MUTFAK EŞYALARI İKİ HEYBEYE VE TORBALARA
DOLDURULMUŞTU.İKİ SENEK BİR IRGAT, BİR KIRMIZI BODUÇ, 2-3 TANE
ALİMİNYUM TAS.( KÜÇÜK TÜP ÇAYDANLIK , ÇAY BARDAĞI V.S DERDİ YOKTU ,
ÇÜNKÜ O ZAMAN KARA ÇAY YOKTU, ÇİÇEK OLARAK BİLDİĞİMİZ ILGAZIDAN
TOPLANAN OT ÇAYI VARDI.(Kimse uğraşmaş ve yoluğunu da
hissetmez.)ONU DA ORAYA GÖTÜREMEZSİN. O zamanlar tiryaki olup da
bağa tarlaya götüren birini bilirim TOPAL HALİL AMCA (Naci ve
Norinin babaları) KAHVALTILARDA YA BULGUR PİLAVI YA DA TARHANA
ÇORBASI OLUR, İÇİNDE BİRKAÇ TANE KURU BİBER OLUR O DA YEMEĞE
LEZZET VERİR. DOMATES PATLICAN BİBER ZAMANI OLDUĞU İÇİN KAVAK
DERESİNDE YETİŞTİRDİĞİMİZ SEBZELERDEN
(DOMATES,PATLICAN,BİBER,PIRASA TURP SOĞAN GİBİ ŞEYLERE PARA
VERMEYİZ BOLCA TOPLAYIP GÖTÜRÜP YERİZ.ERTESİ GÜN SABAH
SERİNLİĞİNDE EŞYALARI ÇIKARDIK
EŞEK İLE
KATIRA SARACAĞIZ. HANAY ALTININ BİR KENARINA DA DÜVEN, HARAR VE
ÇUVALLARI AYIRMIŞLAR, DÜVEN SÜRME İŞİ BAŞLIYACAĞI ZAMAN AĞABEYİM
KATIRA ASIP GELECEK HEM DE UFAK TEFEK UNUTULANLAR VARSA GETİRECEK.
KÜÇÜK AĞABEYİM DAMDAN ÖKÜZLERİ ÇIKARDI, BEN YAVAŞ YAVAŞ GİDEYİM SİZ
GELİRSİNİZ DEDİ. BİZDE EŞEK İLE KATIRA PIRTILARI ASMAYA BAŞLADIK.
TOPLANDIK YOLA ÇIKTIK TARLA UZAK (Kızılbük deresinin üstünde)HACONUZ
ÇEŞMESİNİN ALTINDA YAYA EN AZ 1,5 - 2 SAATTEN AŞAĞI VARAMAZSIN.
VELHASIL İKİNDİ SULARINDA TARLAYA İNDİK AĞABEYİMDE ÖKÜZLERLE
GELMİŞ YOL KENARINDA HAYVANLAR OTLAMAYA BAŞLAMIŞ BİLE. EŞYALARI
DAMIN ÖNÜNE İNDİRDİK,ANNEM İLE ABLAM DAMIN İÇİNİ ÇALI SÜPÜRGESİ
İLE GÜZELCE SÜPÜRMEYE BAŞLADILAR, BABAM TARLANIN KENARINDAN TARLAYI
BİR KEŞFETTİ, ÇOCUKLAR EN AZ ONBİR GÜNLÜK İŞİMİZ VAR TARLA PEK
OTLANMAMIŞ, TEK TÜK ACIMIKLAR VAR AMA ÖNEMLİ DEĞİL DEDİ.YOLDA
ÇEŞMEDE SENEKLERLE IRGAT İNDİRİLMİŞTİ AĞABEYİM DOLDURMUŞ,
ARİİİİİİİF EŞŞEĞİ AL GELDE SULARI GÖTÜRELİM DİYE BAĞIRDI ,BENDE
EŞŞEĞİ GÖTÜRDÜM. BABAM OCAKTA HEM SACAYI İÇİN YER, HEM DE TAŞLARDAN
OCAK YAPIVERİYORDU ANNEME. ÇÜNKÜ AKŞAM YAKINDI, YEMEK YAPACAKTI
YEMEK YENECEKTİ, BABAM BİZLERE DAMIN ÜSTÜNDEKİ BÖLÜKTEN Tarladan)
EKİN YOLMAYA BAŞLAYIN DİYE SESLENDİ. ANAM ZATEN ÇOCUKLAR YORULDU
GELDİ BUGÜN EKİN YOLMAK FALAN YOK DEDİ.ANAM AĞABEYLERİME
SESLENEREK, HADİ AŞAĞIDAKİ TARLAYA GİDİNDE ARMUT TOPLAYIP GELİN
DEDİ, ONLARIN CANINA MİNNET HEMEN İKİ TORBA ALARAK GİTTİLER. BANA DA
SENDE GİT ÇAMLIKTAN ODUN TOPLA DA YEMEĞİN ALTINDA YAKALIM DEDİ.
BENDE GİTTİM ODUNLARI BİR YERE TOPLADIM GUCAK GUCAK DÖRT KERE
GİDEREK DAMIN ÖNÜNE ODUNLARI YIĞDIM. BABAM BOŞ DURMUYOR DAMIN
ÜSTÜNDEKİ TARLADA BİR AHLAT AĞACI VARKİ OLDUKÇA BÜYÜK, ONUN
DİBİNDEKİ EKİNLERİ EL ORAĞI İLE TOPLUYOR. GECE ÖKÜZLERİ O AĞACIN
DİBİNE BAĞLAMAK İÇİN;. TARLAMIZIN BİTİŞİĞİNDEKİ
TARLANIN(Teyzemlerin EKİNLERİ YOLUNMUŞ; EŞEK İLE KATIRI DA ZİKKE
İLE AYRIK KÜMELERİNİN ÇOK OLDUĞU ALANA ÇAKIVERMİŞ, HAYVANLARDA
GÖZÜMÜZÜN ÖNÜNDE. OLMALARI TABİKİ İYİ OLUR.
YEMEKLER
PİŞMİŞ ACILI TARHANA ÇORBASI, PIRASA YEMEĞİ VAR ALİMİNYUM TASA
PEKMEZ DOLDURULMUŞ, BEZ KESEDE KURU PEYNİR, BABAM TURP SOYMAYA
BAŞLAMIŞ BİLE ABLAM BİR TABAĞIN İÇİNE YIKANMIŞ YEŞİL BİBERLERİ
KOYARAK GETİDİ. İKİ AĞABEYİM OMUZLARINDA DOLU ARMUT TOBALIYLA
BİRLİKTE GELDİLER, ANAM “VAR MI DAHA?” DİYE SORDU, AĞABEYİM ESPRİ
YAPARAK GÜNDE BİR TORBA YEMEK ŞARTIYLA SEKİZBUÇUK GÜN YETER DİYE
CEVAP VERDİ. O YORGUNLUKTA NASIL YEMEK YENİLECEĞİNİ İZAH ETMEYE
GEREK YOK YUFKADAN KÜREK YAPIP ÇORBAYA DALDIRDIN MI PEK GÜZEL
OLUR.YEMEĞE SANKİ HEPİMİZ SALDIRDIK ÜSTÜNEDE PEKMEZ İLE KURU
PEYNİRİ YEDİNMİ , KIRMIZI TOPRAK BODUÇTAN BİR TAS SU İÇMENİZ
GEREKİR.. BİR FİNCAN TÜRK KAHVESİ İLE BİR BARDAK ÇAYIN YERİ AYRI
FAKAT NERDEEE
KAHVALTIDA ÇAY
OLMADIĞI GİBİ KAHVE HİÇ OLMAZ, BEN EVİMİZDE FİNCANIMIZIN OLDUĞUNU
TAM HATIRLAMIYORUM. ZARRAFIN KAHVE DE GILIÇ BEY , (Öğretmen) SAPI
KIRIK FİNCANDAN KAHVE İÇTİĞİNİ GÖRDÜM.
EVLERİ ÇOĞUNDA
KAHVE FİNCANI FİLA OLDUĞUNU SANMIYORUM.
TARLAMIZIN
BAŞINDA TAŞ DUVARDAN YAPILMIŞ BİR DAMIMIZ VAR.İÇİNDE OCAK VAR, (
ÜSTÜ GARA ÖRTÜ SUYU GEÇİRMEYEN GEREN TOPRAĞI DÖKÜLMÜŞ, HARMANDA
DAMIN ÜSTÜNE KİLİM ÇUL ÇUVAL ,SERİLEREK ÜSTÜNE YATAK SERİLEREK
YATILIR. ZATEN SABAH ERKEN EKİN YOLMAYA KALKILACAĞI İÇİN GÜNEŞTEN
KİMSE ZARAR GÖRMEZ BÜYÜKLERİM, BİRAZ BANA TOLERANS GÖSTERİRLER, EN
KÜÇÜK BEN OLDUĞUM İÇİN BENİM ÜSTÜME GÜNEŞ DOĞAR. BENDE YATAKTAN
KALTIKTAN SONRA YATAK TOPLANIR KALIN BİR ÖRTÜ İLE SIKICA ÖRTÜLÜR
İÇİNE BÖCE BÖRTÜ GİRMESİN DİYE DİKKAT EDİLİR
YEMEKLER
ORADA(Damın içindeki ocakta) YAPILIR. ÇEŞMEYE DE YAKINIZ.
TARLAMIZIN ÜSTÜNDE HACONUZ ÇEŞMESİ VAR BİRAZ AZ AKAR AMA BEN
BAŞINDA BEKLİYEREK SENEKLERİ VE IRGATI DOLDURURUM, ÖKÜZLERİ DE
AHIRDAN SULARIM,ÖĞLEYİN ŞABANLARIN ORADA BULUNAN ÇİTLİK AĞACININ
DİBİNE BIRAKIRIM ORADA DİNLENİR VE YATARLAR.HER SENE AYNI ŞEYLERİ
YAPTIĞIMIZ İÇİN BUGÜNKÜ GİBİ HATIRLIYORUM
ŞABANLAR
BİRAZ İLERDE TARLA KOMŞUMUZ, (şaban fati dayı gil) ONLARIN DA
TARLANIN BAŞINDA DAMLARI VAR DÜVEN SÜRMEK İÇİN HARMAN YERLERİ VAR.
ONLARDA EN KISA
ZAMANDA GELEBİLİRLER. OĞLANLARIN HÜSEYİN MURAT VE KEMAL DİYE ÜÇ
OĞLU VAR, MURAT BENİM ARKADAŞ; KIZLARI VAR ABLAMIN ARKADAŞI.
HAYVANLARIN SON KONTROLLERİ YAPILDIKTAN SONRA DAMIN ÜZERİNDE
UYUYACAĞIZ, DAHA İLK GECEMİZ, YATTIĞINDA YILDIZLARI GÖRÜYORSUN,
KÜÇÜK YILDIZLARDAN OLUŞAN (SAMANYOLU) DA SANKİ BİZİM TAM ÜSTÜMÜZDE,
SIVIK ÇALI KÜMELERİNİN İÇİNE GİZLENMİŞ (cırcır)ÇEKİRGELERİN
ÖTMELERİ ÖNCELERİ KULAĞA GÜZEL GELİYOR. HİÇ DURMAKSIZIN (REKLAM
ARASI BİLE VERMEDEN) ÖTMELERİ SIKICI OLUYOR.(Hiç yorulmuyorlar)
GÖZLERİMİ
AÇTIĞIMDA GÜNEŞ TAM ÜSTÜME GELMİŞTİ, HAVA SICAKTI, BİZİMKİLER EKİN
YOLMAYA BAŞLAMIŞLAR BİR İKİ EYNEL ÇIKMIŞLAR BİLE; EKİNİ EL ORAĞI İLE
YOLUYORUZ, TARLALAR TAŞLIK OLDUĞU İÇİN KOSA VE TIRPAN ÇALIŞMAZ,
HARMANDA ÇOK KALMAMIZIN NEDENİ DE BU. BÜTÜN TARLALARIMIZ TAŞLI
OLDUĞU İÇİN EL ORAĞINA MECBUR KALIYORUZ. İŞ KENDİNİN OLDUĞU İÇİN
FAZLA DİNLENME (mola)VERİLMEZ, BEN ARADA SIRA DA KIRMIZI BODUÇTAN
SOĞUK SU DAĞITIRIM ,ÖKÜZLERİ KONTROL EDERİM, EŞEK İLE KATIRI AYRIĞI
BOL OLAN YERLERE DEĞİŞTİRİRİM, BU İŞLERİ YAPARKEN DE YAVAŞTAN
ALDIMMI EYNELDE PEK KALMAM . KAYATARMIŞ OLURUM. BAZEN AĞABEYİM
ÇAĞIRIR TAMDA DİBİNE EYNELE KOYAR YANIMDAN AYRILMAYACAKSIN DİYE
TEHDİT EDER. BİRAZ SONRA SU TÜKENDİ BEN IRGATI DOLDURUP GELEYİM
SUYUMUZ YEMEKTE YETMEZ DİYEREK KAYTARMANIN YOLLARINI ARARIM.
SABAHIN ERKEN
SAATİNDE(serinlikte)BAŞLIYAN EKİN YOLMA İŞİ ÇOK KISA ARALIKLARDA
DİNLENİLEREK DEVAM ETMEKTEDİR. KISA DİNLENME ARALIKLARINDA ARMUT
KAVUN KARPUZ VE YENİ ERMEYE BAŞLAMIŞ ALACA(ÜZÜM) YENİLİR. BEN
ÇALIŞIYOR GÖRÜNMEK İÇİN, EKİN YOLUCULARIN YAPTIKLARI DESTELERİ
MUNTAZAM BİR SIRAYA KOYARAK YAĞMURDA ZARAR GÖRMEYECEK YERLERE H E L
K YAPAR, RÜZGARDA UÇUŞMAMALARI İÇİN BULABİLDİĞİM TAŞLARI HELK’İN
ÜSTÜNE SIRALARIM.
ÜÇ GÜN OLDU
GELELİ EPEYE İŞ YAPILDI HATTA BİR ARA BABAM BİZ BU İŞİ 9
VEYA 10 GÜNDE BİTİRECEĞE BENZİYORUZ DEDİ. ÖĞLE YEMEĞİNİ YEDİK
YİNE EYNELE DURDUK EKİN YOLMAYA BAŞLAMIŞTIK Kİ, YUKARIDA YOLDA
GELENLERİN OLDUĞU BELLİ OLDU GELENLER KALABALIK, BABAM TAŞLI YOLDA
HAYVANLARIN AYAK GÜRÜLTÜSÜNDEN
GELENLER
HERHALDE ŞABAN FATİ GİL DEDİ. GELENLER ÇEŞMENİN YANINA KADAR
GELMİŞLERDİ, ONLAR OLDUĞU ANLAŞILDI, BİR ÇİFT ÖKÜZ, BİRKAÇ TANE
KARAKEÇİ, İKİ EŞEK BAYAĞI GÜRÜLTÜLÜ PATIRTILI GELİYORLARDI.
BENİM ARKADAŞ
MURAT TARLANIN BAŞINA UĞRAMADAN BANA UĞRADI , ARTIK BUNDAN SONRA
ÖKÜZ GÜDERKEN SU DOLDURURKEN ARMUT TOPLARKEN BERABER OLURUZ DİYE
SEVİNÇLİYDİK. GEL GİT AYAK İŞLERİNDE AİLEMİZE YARDIMCI OLDUKTAN
SONRAKİ ZAMANLARDA MURAT İLE BERABER SAPANLA KUŞ VURURDUK
ÖKÜZLERİ GÜDERİZ V.S.
BİZ ÜST
TARAFTAKİ TARLANIN YOLMA İŞLEMİNİ BİTİRMEK ÜZEREYİZ, BABAM DEDİKİ,
BÜYÜK AĞABEYİME .. SEN KÖYE GİT DÜVEN VE HARMAN MALZEMELERİNİ
ALGELDE BİZİM EKİN BİR HARMANDA OLMAZ İKİ SEFER DÜVEN SÜRERİZ DEDİ.
AĞABEYİM AKŞAMÜZERİ KÖYE GİTTİ GECE EVDE KALACAK YARIN MALZEMELERİ
KATIRA SARIP GELECEK. BİZDE
BU
AKŞAMÜZERİ
HAVA SERİNLEYİNCE HARMAN YERİNİ DÜZELTİP, TAŞLARINI ATALIM, KÖSTEBEK
EVLERİNİ DÜZELTELİM , BÜYÜK KURUMUŞ OTLARI DESTERE İLE DİBİNDEN
KESELİM DEDİ. BİZ ABLAMLA HEM KAYTARMAK BABINDA HARMAN YERİNE
GİDELİM OTLARI KESELİM, HARMAN YERİNİ DÜZELTELİM DEDİM, İKİ SAAT
OLMADAN BİZ O İŞİ YAPTIK, ANNEM VE BABAMLAR SERİNLİKTE YOLMAYA
DEVAM EDİYORLAR. ARA VERMEDEN YOLUNMUŞ OLUP DESTE YAPILAN
EKİNLERİ TOPLAYARAK İKİ TANE DAHA HELK YAPTIK. GÜNLER BÖYLE DEVAM
EDİYOR. İKİ GÜN SONRA YUKARIDAKİ TARLA TAMAMEN BİTECEK, EKİN
SAPLARINI HARMAN YERİNE TAŞIYARAK BİR HARMAN YAPACAĞIZ, HEPSİ ÇOK
OLACAĞI İÇİN BİRAZ BIRAKIP AŞAĞIDAKİ RARLANIN EKİNİ İLE
BİRLEŞTİREREK BİR HARMAN DAHA YAPACAĞIZ.
ERTESİ GÜN
ÖĞLEYE DOĞRU, AĞABEYİM KÖYDEN GELDİ EŞYALARI GETİDİ. DÜVENİ HEMEN
HARMAN YERİNE İNDİRDİK,ÇUL ÇUVAL VE HARARI DA DAMA GETİRDİK.
YUKARIDAKİ TARLADAN ANCAK BİR GÜNDE BİTECEK KADAR EKİN KALDI BİR
TARAFTAN HARMAN YERİNE BİR HARMANLIK EKİN GÖTÜRELİM BİR TARAFTANDA
EKİN YOLUNSUN AĞABEYİMLE BEN DESTE ÇEKMEYE BAŞLADIK 10 YÜK KADAR
OLUNCA BABAM HARMAN YERİNE GELEREK EKİNLERİ DÜVEN SÜRÜLECEK HALE
GETİRMEK İÇİN YABA İLE YAYARAK DÜZELTTİ. ERTESİ GÜNÜ AKŞAM OLMADAN
DA YUKARIDAKİ TARLANIN YOLMA İŞİ BİTTİ HATTA BİRAZ ERKEN BİTTİDE
ANAM ÇOCUKLAR BUGÜN AŞAĞI TARLAYA İNMEYİZ DİNLENİN DEDİ. BABAM DA
HARMAN YERİNDE SON RÜTUŞLARI YAPTI, İKİ YÜK DAHA DESTE GETİDİK
TAMAMLADIK.ORTA HALLİ 5 HELK KALDI AŞAĞIDAKİ TARLANIN EKİNİ İLE
BİRLEŞTİRİLİLP BİR DÜVEN DAHA SÜRÜLECEK.
ERTESİ GÜNÜ
BABAM VE AĞABEYİM ÖKÜZLERİ ALARAK HARMAN YERİNE GİTTİLER. BİZLERDE
SADECE İÇME SUYU ALARAK AŞAĞI TARLARAYA GİTMEYE HAZIRLANIYORUZ,
YEMEK DAMDA YAPILACAK VE DAMDA YENİLECEK AKŞAMLARI DAMIN ÜSTÜNDE
YATILACAK.NEYSE İÇME SULARINI ALARAK AŞAĞI TARLAYA İNDİK ARMUT
AĞACININ DİBİNE EŞYALARI KOYDUK.AĞABEYLERİMİN GÖK DİYE
TOPLAMADIKLARI ARMUTLARDA SULANMIŞ, BİRKAÇ TANE TOPLADIM VE
DAĞITTIM. YIKAMADAN MİDELERE İNDİRDİK, ORASI O KADAR UZAKKİ,
MİKROPLAR GİDEMEZ DİYE YIKAMADAN YEDİK. AĞABEYİM ÜZÜLMEYİN İLERDEKİ
İKİ AĞACA HİÇ DOKUNAMAZ. BURANIN EKİNİ BİTİNCEYE KADAR ARMUTLAR
BİZE YETER DEDİ. İNANIN GÜN GEÇTİKÇE GÜNLER UZAYOR,
SICAKLAR
ARTIYOR, EKİN YOLMA İŞİ DE ZORLAŞIYOR. DAHA HARMANDAKİ EKİN EN AZ
4 VEYA 5 GÜNDE ERİYEREK SAMANA DÖNER. VAY O SICAKTA ÖKÜZLERİN
HALİNE. GÜNLERİMİZ BİRBİRİNDEN PEK FARKLI GEÇMİYOR, EKİN YOL, DESTE
YAP , H E L K YAP, HARMANA GÖTÜR V.S. İŞLER DEVAM EDİYOR.
ÖKÜZLER
HARMANA KOŞULUNCA BENİM KAYTARMA İŞİ DE BİRAZ ZORLAŞTI, ÖKÜZ
GÜDÜYORUM YAKITMAYA GİDİYORUM DERKEN GÜNÜ YARISINI KAYTARIYORDUM,
BİZLER YİNE OTURMAYA FIRSAT BULUYORDUK, ANAM BİZ TAM OTURURKEN
YEMEK İŞLERİYLE UĞRAŞTIĞI İÇİN EN ÇOK O YORULUYOR. AŞAĞIDAKİ TARLA
DAKİ EKİN YOLMA İŞİ DEVAM EDİYORKEN. BABAM BİR GÜN ÖNCE, DÜVEN
İYİCE BİR ISLATTI, ÇIKAN ÇAKMAK TAŞLARININ YERİNE YENİLERİNİ
ÇAKARAK DÜVEN YENİLENDİ.
HARMAN İÇİN
ÇOK ÖNEMLİ İMİŞ. DÜVENE ÖKÜZLERİ KOŞTULAR BAŞLADILAR HARMANIN
ÜSTÜNDE DOLAŞMAYA EKİNLE BİRAZ YASLANINCAYA KADAR HARMANIN
ÜSTÜNDE GEZİNMEK
OLDUKÇA ZOR
OLUR. EKİN YASLANDIKTAN SONRA DÜVENİN ÜSTÜNE (Çatal odundan
yapılan düven eşeği ile boksalık konulur).
Düven eşeğinin
üzerine binersin ) BAŞLARSIN DÜVENİN ÜZERİNDE DOLAŞMAYA, ELİNDE
EFENDERE OLUR , UCUNDA MIDIL(ÇİVİ ) VARDIR, HARMANI TERKEDEN ÖKÜZE
DÜRTTÜĞÜN ZAMAN ÖKÜZ HARMANIN İÇİNE GİRER. ZAMAN ZAMAN HARMANI
YABALARLA AKTARMA YAPARSIN ERİMEYEN SAPLARI HARMANIN ALTINDAN ALIP
HARMANIN ÜSTÜNE ÇIKARARAK DÜVEN SÜRMEYE DEVAM EDERSİN. BUĞDAY
BAŞAKLARININ ERİDİĞİNE KANAAT GETİDİĞİNDE SAPIN SAMAN OLDUĞUNU
GÖRDÜĞÜNDE HARMANI TOPLAYIP (T ı n a z ) YAPARSIN TINAZIN ŞEKLİNİ
RÜZGARIN EN ÇOK ESTİĞİ YÖNE DOĞRU YAPARSIN Kİ HARMAN SAVURURKEN
SIKINTI OLMASIN DİYE.
EKİN İLE
SAMANI BİRBİRİNDEN AYIRMAK RÜZGAR GÜZEL ESERSE BİR GÜNDE OLUR,
RÜZGAR ESMEZSE ALLAH SABIR VERSİN İKİ KÜREK ATMADAN RÜZGAR
KESİLİR.SAVURMA İŞİ DE BİTTİKTEN SONRA SAMANLARI HARARA, EKİNLERİ
DE ÇUVALA DOLDURARAK DENK YAPARSIN. İKİ HAYVANLA BİR TARAFTAN DA
SAMAN VE EKİNLERİ KÖYE TAŞIRSIN. AŞAĞI TARLADAKİ EKİN YOLMA İŞ
ÇABUK BİTSİN DİYE BENİ DÜVENDE YALNIZ BIRAKIP EKİN YOLMAYA
GİDERLER. BENDE FIRSAT BULDUKÇA ÖKÜZLERİ DÜVENDE DİNLENDİREREK BOLCA
EKİN YEMELERİNİ SAĞLARIM, ZAVALLILAR ÖĞLEYİN ÇEŞMEDEN BİR SEFER SU
İÇMEYE GİDİYORLAR, ONDAN SONRA AKŞAMA KADAR DÜVENİ DOLAŞTIRIYORLAR.
14 GÜN OLDU BURAYA GELEİ DAHA EN AZ 5 GÜN DAHA BURADAYIZ.KÖYE
EKİN VEYA SAMAN TAŞIMAYA ÇOĞU ZAMAN BEN GİDERİM EŞEĞE EKİN KATIRA DA
SAMAN YÜKÜ SARIVERİRLER BEN ONU KÖYE GÖTÜRÜRÜM KAHVENİN ÖNÜNDEN
GEÇERKEN BİRİNE RİCA EDERİM (Yükü beraber indirelim diye) YÜK
İNDİRMEYE YARDIM EDER. BEN TEK BAŞIMA YÜK İNDİREMİYORUM. ÇOĞU ZAMAN
DA ŞABAN MURAT İLE BERABER GETİRİRİZ KÖYE SAMAN VE EKİNİ İKİ KİŞİ
OLUNCA DAHA RAHAT OLUR (Can yoldaş) KORKMADAN GİDİP GELİRDİK.
BU SAMAN VE
EKİN TAŞIMALARINDA EYİRLE YOKUŞU BAŞIMIZIN BELASI, HEM ÇOK İNİŞ
HEMDE ÇOK YOKUŞ YOLUN BAZI YERLERİ DAR, SAMAN YÜKÜ BAZEN KAYALARA
DEYEBİLİYOR. SAMAN YÜKLÜ EŞEKLERİ DEVİREN ÇOK OLUYOR AMA BEN ÇOK
ŞÜKÜR O KABUSU YAŞAMADIM HAYVAN DEVRİLSE KALDIRAMAM, YÜKÜ
İNDİREMEM YOL ÇOK BAYIR HAYVAN ÇAY’A UÇABİLİR. O ZAMANLAR YOLLARDA
MUSLUK VE ÇEŞMELER VARDI, YOLCULAR SUSADIĞI ZAMAN TOPRAK KÜPLERDEN
TAS İLE SU İÇEBİLİRLER. ŞİMDİ ÇEŞMELER KURUDU, MUSLUKLAR YIKILDI
(musluktaki toprak küplere taşıma içme suyu koyarlardı)
**** ÜMMÜ PINARI, CAMALİNİN MUSLUK,
GURU PINAR, GARGA,ÇİNTİ, HACONUZ ÇEŞMESİ, GARACİN PINARI. AVDAN,
ASAR ÇEŞMESİ, DAŞLICADAKİ MUSLUK. V.B.
SAMAN ÇEKERKEN
SUSADIĞIN ZAMAN KISA ARALIKLARLA SU İÇEBİLECEĞİN YERLER OLURDU.
ŞİMDİ HARMAN KALMADI Kİ, VELEVKİ OLSA BİLE, PATOS MAKİNALARI, DAHA
GELİŞMİŞ SAMANI EKİNİ AYIRAN DÖVER BİÇER MAKİNALARI VAR. EYİRLE
YOKUŞU OLDUKÇA DÜZELDİ. GENİŞLEDİ DÜVENLER KALMADI, ÖKÜZLERİ
YEMEYE BAŞLADIK.EŞEKTEN KATIRDAN SUCUK YAPIYORLAR. HER TARAFA PİKAP
MOTOR TAKSİ VE TRAKTÖRLE EN KISA SÜREDE GİDİLEBİLİYOR.
ATALARIMIZ BU
ZOR ŞARTLARDA BİLE ÇALIŞARAK EVE EKMEK GETİRİP MUHTAÇ OLMAMIŞLAR.
DÖVER BİÇERİN (3) SAATTE YAPTI İŞİ BİZ AİLECEK ONSEKİZ GÜNDE
YAPTIK EZİYETİ CABA. BEN BU HATIRAMI BİZDEN SONRA GELENLERE
(nesillere) BİR NOSTALJİ BİR ESTANTENE OLARAK KALSIN ve
GÜLÜMSESİNLER DİYE KALEME ALDIM ..İNŞALLAH SIKILMAMIŞSINIZDIR.
ŞİMDİ BENİM
HARMAN İÇİN 18 GÜN KALDIĞIM YERİ ANCAK BALIK TUTMAYA GİDENLER
GÖRÜYOR. EKİLİP BİÇİLMEDİĞİNDEN DAĞ OLMUŞ. BARAJIN ŞİŞKİNLİĞİDE
OLDUĞUNDAN İMAR EDİLMESİ SAKINCALI ALAN OLMUŞ. BİZİM ZAMANIMIZDA
ÖTEN GECE VE GÜNDÜZ CIRCIRLARI, ÇEŞMENİN AHIRINDA ÖTEN KURBAĞALAR,
PALAZLARINI OTLATMAYA ÇIKARAN KEKLİKLER VARMI ACABA........?
AKLIMA
GELMİŞKEN YAZAYIM DEDİM, BİZ HARMANDA İKEN ENAZ 30 - 40 EŞEK İLE
DERDE DEVA İÇİN GÜLLÜ HAMAMLARINA GİDEN ZEYVELİLERİ SIK SIK
GÖRÜRDÜM. BİZİM TARLANIN KENARINDAN
GEÇERLER.
AŞAĞIDA GIZILBÜK KÖPRÜSÜNDEN ÖTE YAKAYA GEÇEREK
GÜNEY
İLÇESİNİN BİR KÖYÜ OLAN GÜLLÜ HAMAMLARINA GİDERLER,BİR HAFTA ON GÜN
KALDIKTAN SORA AYNI GÜZERGAHTAN DÖNERLER. BİZ BAZEN HAMA GİDEN
(konvoy halinde 25 veya 30 eşekli ) EKİBİN DÖNÜŞÜNE KADAR HATTA
DAHA FAZLA TARLADA KALABİLİRİZ. ÖTE YAKANIN ODUNU MEŞHURDU, ÇOK
KIYMETLİ İDİ. GÜZEL YANARDI, BİZ TARLADA İKEN HERGÜN BİRKAÇ KİŞİ
ÖTE YAKADAN ODUN İLE GELİRDİ. HAYLİ UZAK O KADAR YÜK İLE KÖYE KADAR
ODUN GETİRMEK KOLAY OLMASA GEREK.
BUNLARDA
GEÇMİŞE AİT BİR HATIRA OLARAK GÖZÜMÜN ÖNÜNDEN GEÇTİ.(Küçük anı
olarak yazdım.) İKİ SEFERDE SÜRDÜĞÜMÜZ HARMANIN EKİN VE
SAMANLARINI KÖYE TAŞIDIK. SON OLARAK ANAM BADASI TOPLA ÇELMİKLERİ
DE BİR ÇUVALA DOLDUR ONU TAVUKLARA VERELİM DEDİ . BÖYLECE BU
SENENİN HACONUZ HARMANI DA BURADA DÜĞÜMLENMİŞ OLDU. ŞABAN
MURATLARIN HARMANIN BİTMESİNE DAHA BİRHAYLİ VAR. BENDEN SİZLERE
DİLİMİN DÖNDÜĞÜ KADAR AKTARKAMAYA ÇALIŞTIM HATIRAMIN SONUNA GELDİM.
ARİF EKİCİ , EMEKLİ,( ORTAKÖYLÜ HACİLLEZ ARİF )
0533 574 51 54 K ü t a h y
a
BEN
DE ORTAKÖYLÜYÜM
NAMAZ’I KURAN’I
ORUC’U RAMAZAN’I AKTÜLÜ’DEN OKUDUK,
DAMÜSTÜNDE OTURMAYA,
KİLİM ÇUL VE ÇUVAL DOKUDUK,
ELEKTRİK YOK, SOBA
YOK, ISINIRDIK HEP OCAK BAŞINDA,
ETRAFINI ZOR
AYDINLATAN ,BİR GANDİLİMİZ VARDI TAHTA GAŞINDA.
ASARDA, GALEDE,
GÜDERDİK,GİRİT GEÇİSİNİ GOYUNU,
ÇAYDAN YADA
ÇEŞMELERDEN İÇİRİRDİK ÖĞLE SUYUNU,
KISKANÇLIK,HASETLİK
YOKTU,ARKADAN KAZMAZDI KUYUNU,
ADIM ADIM ÖĞRENDİK,
DAĞLARDAKİ KEÇİLERİN YOLUNU.
KOMŞULARIMIZ, GÜCCÜK
HALİL,GÜCCÜK SAYIT,SARAYLI MEMET,
EKİNLERİ BİÇERKEN,
YAPARDIK, DESTE’DEN ÖNCE DEMET,
TADINA DOYULMAZDI
HARMANDA, PİLAV İLE YOĞURT YEMEK,
BOŞ KALDIK MI
TOPLANIRDIK,BELEDİYE KAHVESİ OLURDU DENEK.
YAZ GÜNÜ
IRGATTAN,SENEK’TEN,ILIK ILIK SULARI İÇTİM,
HAFTALARCA HARMANDA,
EL ORAĞI İLE EKİNLERİ BİÇTİM,
GURU PINARIN SUYUNU
İÇTİM,İNAN DAVUL GİBİ ŞİŞTİM,
DÜVENİN ÜSTÜNDE
DÖNERKEN,UYUKLADIM BAŞAŞAĞI DÜŞTÜM.
DÜĞÜNLER GÜZEL
OLURDU,DÜĞÜN EVİNE DİKİLİR İLK GÜN DOLAK,
ÜMMECİ GELİRKEN,DÜĞÜN
SAHİBİ KESERDİ BİR ADET OĞLAK,
BİLMECEDEN ODUN
KESİLİR, YÜKLENİRDİ YİRMİ OTUZ EŞEĞE,
ENAZ ÜÇ TAVUK İLE
UZUN ÖTEN BİR HOROZ KONUYORDU KEŞGEĞE.
GÜZEL OLAN GÜNLERDE
GİDİLİRDİ,TARLALARA VEYA BAĞA,
YAMUR, ÇAMUR OLUNCA
DA , ODUN YAPMAYA GİDERDİK DAĞA,
İLKBAHAR’DA HARİKA
OLUR KÖYÜMÜZ,BAMBAŞKADIR DOĞA,
BİR İKİ TANE ANCAK
OLURDU KÖYDE,DAMIZLIK BOĞA.
KURAKLIKTAN KURUDU,ÜMMÜ
PINAR,GARGA VE GARACİN’İN SUYU,
BAHADINLAR KÖYÜ,
CULFA’DAN GÖTÜRDÜ HEP İÇECEĞİ SUYU,
BİR ZAMANLAR ÇOK
MEŞHURDU,GÜZELDİ,BULGURLU’NUN SUYU,
BEKLEMİYORDUNUZ
DEĞİLMİ,BENDE BULUNAN BU ŞAİR’ANE HUYU.
AT KOŞUSUNA GELİRDİ,
MEDELE, GÜLLÜ, UŞAK VE EŞME’DEN,
ATLARINI YAKITIRLARDI,
DEVAMLI AKAN İKİ OLUKLU ÇEŞME’DEN,
BİR LOKMA EKMEK İÇİN
KÖYLÜMÜZ, HERGÜN BAĞ BAHÇE İŞİNDE,
BİR YÜK ODUN İLE
GELİRDİ, ERGEN NORİ HER DAĞA GİDİŞİNDE.
KAVUNU KARPUZU
YEDİK,TAZE NOHUDU ATEŞTE ÜTTÜK,
GATIRLARI ATLARI
,GALE’DE,DOMAŞA’DA TABAKCI’DA GÜTTÜK,
OKUMAK İÇİN ÇAL’A
AÇIK KAMYOLARIN SIRTINDA GİTTİK,
DÜVEN
SÜRERKEN,HARMANDA EFEDEREYİ ÖKÜZLERE DÜRTTÜK
SARMA İÇİN
KALİTEDİR,MARKADIR,ÇEKİDEKSİZ ÜZÜM YAPRAĞI,
YORULDU ARTIK,YADIMCI
OLMUYOR,ALMAÇIBIĞIN TOPRAĞI,
İKİNCİ KIRKIMDAKİ
KOYUN YÜNÜNÜN ADINA DENİRMİŞ YAPAĞI,
PEKMEZ GAZANI İLE
TAVA’SININ NEDEN OLMUYOR ACABA KAPAĞI
BÜYÜK SÖZÜ
DİNLE,OTURMA SAKIN,YAZIN YAŞ’A, KIŞIN TAŞ’A,
ECEL GELDİMİ
GÖTÜRÜYOR,NE GENÇLİĞE BAKIYOR NE DE YAŞ’A,
GENÇLER, DÜĞÜNLERDE
TOPLANIYORLARDI DAMÜSTÜNDLERİNDE GAŞA,
SİZ SİZ OLUN,SAKIN SU
KATMAYIN PİŞMİŞ OLAN HER AŞ’A.
SUCUK DENİLİNCE
AKILA,GELİYOR MEŞHUR SUCUK BEŞLER
NE KADAR TEŞEKKÜR
ETSEK AZDIR SİZE,TÜRKER KARDEŞLER,
‘ORTAKÖYLÜ ‘OLMAK BİR
AYRICALIK,NE MUTLU BİZLERE,
ALLAH SAĞLIK,MUTLU
YAŞAM,BOL BOL PARA VERSİN SİZLERE.
OKULLAR
OLMASA,KOLAYCA YÖNETİLİRMİŞ,TÜRKİYE’DE MAARİF,
KİMLER ANLAR ACABA?
‘GALA İLE GICIM’ I ‘ YAPSAN T A R İ F
YAZILACAK ÇOK
AMA,NOKTAYI KOYDU ŞİMDİLİK HACIİLLEZ A R İ F .
ŞİİRİ YAZAN : ARİF EKİCİ
EMEKLİ MUHASEBECİ
KÜTAHYA
|
