|
KÜRESEL ISINMA
UUYGUNSUZ GERÇEK(Küresel Isınma ile ilgili)
İnsanlık bir saatli bombanın üzerinde oturuyor. Eğer dünyanın birçok yerindeki bilim adamlarının söyledikleri doğruysa, gezegenimizin tamamını etkileyecek, birbirini tetikleyen, tahribat yaratacak, daha önce yaşadıklarımızın çok ötesinde; olağanüstü hava koşulları, kuraklıklar, seller, salgınlar ve öldürücü sıcak dalgaları dizisinden oluşan büyük bir felakete sadece on yıl var.
Bu söylenenler size ciddi bir kasvetin ve kıyametin tarifi gibi geliyorsa, bir kez daha düşünün. Sundance Film Festivalinde büyük ilgi gören Davis Guggenheim filmi "Uygunsuz Gerçek" size küresel ısınmanın ölümcül ilerleyişini büyük bir mücadele ile önlemeye ve bu kavram hakkındaki mitlerin, yanlış anlaşılmaların açığa çıkartılmasına çalışan bir adamın hikayesini etkileyici bir biçimde anlatmayı teklif ediyor. Bu mücadeleye girişen ise eski A.B.D. Başkan Yardımcısı Al Gore. 2000 seçimlerini kaybetmesinin ardından hayatını bu konuya adayan, bütün çabasını gezegeni bu geri döndürülemez değişimden kurtarmaya yardımcı olmak için harcayan adam. Goreun bu etkileyici portresi ve küresel ısınmayla gezi gösterisi, onun Amerikan kamuoyunda en yanlış anlaşılan karakterlerden birisi olduğunu kanıtlıyor. Bu konuda, medyada daha önce hiç yer almadığı haliyle görülüyor kendisinin gezegen çapında acil olarak nitelendirdiği ortalığı karıştıracak bu gerçeği daha da geç olmadan her vatandaşa dobra dobra ve kesin bir şekilde aktarmaya çalışıyor ve bunu yaparken eğlenceli, ilgi çekici olmayı başarıyor.
2005 itibariyle Amerikanın yaşadığı en büyük fırtına mevsimini geride bırakmış olmamız, bir kırılma noktasına yaklaşmış olabileceğimizi gösteriyor.Gore bu uğursuz durumu açıklarken hiçbir şeyden çekinmiyor. Gore'un kişisel yolculuğunun hikayesi, amacını destekleyici gerçekler ve geleceğe yönelik tahminlerle bezenmiş: İdealist bir kolej öğrencisiyken büyük çapta bir çevresel krizin olabileceğini ilk kez o tahmin etti, genç bir senatörken hayata bakışını değiştiren yaralayıcı bir aile trajedisi geçirdi, neredeyse başkan olacakken hayatının en önemli amacına geri dönmeyi tercih etti bütün bunlar hala bir şeyleri değiştirmek için zamanın olduğu konusunda ikna edici gerçekler.
"Uygunsuz Gerçek", Goreun inandırıcı iddiasını zeka ve umutla işliyor. Artık küresel ısınmayı politik bir konu olarak göremeyiz, aksine küresel uygarlığı zorlayan en büyük ahlaki mücadelerle karşı karşıyayız.
Paramount Classics ve Participant Productions, Davis Guggenheimin yönettiği "Uygunsuz Gerçek" filmini sunar. Al Goreun başrolünde olduğu filmin yapımcıları Laurie David, Lawrence Bender ve Scott Z. Burns. Jeff Skoll ve Davis Guggenheim filmin sorumlu yapımcıları ve Leslie Chilcott ise filmin ortak yapımcısı.
|
|
KÜRESEL ISINMA KÜRESEL ISINMA KÜRESEL ISINMA KÜRESEL ISINMA KÜRESEL ISINMA KÜRESEL ISINMA KÜRESEL ISINMA
Dünyaya neler oluyor?
Amerikan, İngiliz ve Avustralyalı bilimadamları ortak bir raporla dünyanın 10 yıl sonra çevre felaketleri açısından geri dönülemez noktaya geleceğini duyurdu. Çünkü dünya ısınıyor.
Karbondioksit oranı artıyor, okyanuslar ısınıyor, buzullar eriyor, deniz seviyesi yükseliyor, orman yangınları artıyor, buzul tabakaları parçalanıyor, göller küçülüyor, kurak dönemler uzuyor, ırmaklar kuruyor
Kış sıcaklıkları artıyor, ilkbahar erken geliyor, sonhabar gecikiyor, bitkiler erken çiçek açıyor, göç dönemleri değişiyor, yaşama alanları farklılaşıyor,
kıyı şeritleri erozyona uğruyor, mercan resifleri ağarıyor, kar yığınları azalıyor, bulut ormanları kuruyor, hastalıklar yayılıyor, yüksek enlemlerde sıcaklık artıyor, dünyaya neler oluyor?
Rapora göre 1960'lardaki kirlenme buzulların yüzde 20'sini eritti. 300 bilimadamının yürüttüğü araştırma sonuçlarına göre, Kuzey Kutbu'ndaki ısınma dünyanın geri kalanından iki kat daha hızlı. Bugünkü ise 2070'te dünyayı buzulsuz bırakacak, küresel çölleşme olacak, denizler yükselecek.
Dünya küresel ısınma yüzünden 10 yıl içinde geri dönülmez bir noktaya gelecek. Ormanların yok olması sonucu çölleşme yaşanacak, bu tarıma da yansıyacak, deniz seviyesi yükselecek ve dünya salgın hastalıkların pençesine düşecek. Bu felaket senaryoları "korkutucu" fakat "gerçek."
Eriyen buzullar tehdit ediyor
Dünyada ardı ardına meydana gelen doğal felaketlerin en önemli sebeplerinden biri olarak gösterilen küresel ısınma tehlikesi giderek artıyor. Amerikan hükümeti'ne bağlı olarak çalışan bilim adamlarının açıkladığı rapora göre dünyanın buzullarla kaplı bölgesi Antartika'da denizler üzerindeki buzlanma 1978'den bu yana yüzde 20 oranında azaldı. Uydu görüntülerini inceleyen Amerikan Ulusal Kar ve Buzlanma Bilgi Merkezi, Antartika'daki buz oranının son yüzyılın en düşük seviyesine ulaştığını açıkladı. Uzmanlar olası felaket senaryolarına göre 2080 yılından itibaren yazları Antartika'daki tüm buzulların erimesi ile doğa felaketleri yaşanacak.
Alaska halk plajı!
Küresel ısınma, ABD'nin Kuzey Kutbu'na en yakın noktası Alaska'yı da etkiledi. Kar, buz görüntüleri yerini bikiniyle güneşlenen insanlara bıraktı.
Hava 28 derece
Yüzyıllar önce Alaska'da denize girmek bir hayaldi. Ama küresel ısınma sayesinde artık, buzulların yanında denize girilebiliyor. Çarşamba günü bölgedeki hava sıcaklığının 28 derece olduğu belirtildi. Aynı gün Amerika Ulusal Hava Tahmini Servisi şefi Ted Fathauer şaşkınlığını, "Bu bir gerçek; meteorolojik bir şaka değil" diyerek dile getirdi.
Buzullar eriyor
Bilim adamları sera gazlarının küresel ısınma üzerinde etkili olduğunu, gazların etkisiyle her geçen gün dünyanın daha da ısındığını belirtiyor. Örnek olarak, son 10 yılda Alaska'nın buzul bölgelerinde meydana gelen erime gösteriliyor. Fakat bu durumdan Alaska'yı ziyaret eden turistler hiç yakınmıyor; kimi denize giriyor, kimi güneşleniyor
Sibirya kıyamet alameti mi?
Dünyanın dört bir yanından gelen küresel ısınma haberlerine bir yenisi eklendi. 11 bin yıllık buzulun erimesi endişe yarattı.
Sibirya'da Fransa ve Almanya'nın yüzölçümü genişliğindeki bataklık buzullarının da küresel ısınmaya yenik düştüğü ve erimeye başladığı bildirildi. Gezegenin bu 11 bin yıllık maziye sahip, en geniş donmuş bölgesi; oluştuğundan beri ilk kez eriyerek suya dönüşüyor. Bilim adamlarına göre bu bölge erirken açığa çıkan milyarlarca ton metan gazı atmosferde birikecek ve karbondioksitten 20 kat daha zararlı bu kütle, yeryüzünde sera gazı etkisi yaratabilecek.
OK YAYDAN ÇIKTI
İngiliz New Scientist dergisine göre, buzulların erimesi geri dönüşü olmayan bir süreç. Ve Sibirya, yeryüzünün her köşesinden çok daha fazla ısınıyor. Geçen 40 yıl içinde Sibirya'da sıcaklık ortalama 3 derece arttı. Oxford Üniversitesi'nden Judith Marquand, "Bu gelişmeden kaygı duyduğunu" belirtti. İklim uzmanları da olayı, "Bu tür doğal sistemler bozulmaya başladığında, ok yaydan çıkmış demektir. Hiçbir fren bunu durduramaz" diye yorumladılar.
BÜYÜK ERİME
Şu anda Alaska'dan And Dağları'nın karlı zirvelerine kadar her yer ısınıyor, hem de hızla. Sıcaklıklar geçtiğimiz yüzyıldan bu yana Dünya genelinde 0,6 C arttı ancak en soğuk, en uzak noktalar çok daha fazla ısındı. Sonuçlar pek de iç açıcı değil. Buzullar eriyor, nehirler kuruyor, kıyılar erozyona uğruyor ve yakınlarda yaşayan toplulukları tehdit ediyor.
Yüzlerce yıldır ormanları kesiyor; kömür, petrol ve benzin yakarak bitkilerle okyanusların soğurabileceğinden çok daha büyük bir hızla karbon dioksit ve ısıyı tutan diğer gazları atmosfere salıyoruz. Atmosferdeki karbon dioksit düzeyi bugün, yüz binlerce yıl önce olduğundan çok daha yüksek. İklim uzmanlarından George Philander, "Bizler artık iklimi belirleyen süreç üzerinde etkili olabilen jeolojik unsurlarız" diyor.
Bazı şüpheciler, "Hemen karar vermeyin" diyor. İklim kararsızlığıyla ünlüdür. Bin yıl önce Avrupa ılımandı ve İngiltere'de şaraplık üzümler yetişiyordu; 400 yıl öncesine gelindiğinde ise iklim değişmiş, hava serinlemiş ve Thames belirli aralıklarla donmaya başlamıştı. Şu andaki ısınma da doğanın kaprisi, geçici bir durum olamaz mı? Uzmanlar, "Bundan çok da emin olmayın" diyor. Kuşkusuz, izleyen sayfalarda okuyacağınız ısınma belirtilerinin bazıları iklimin doğal ritmiyle açıklanabilir. Ancak gezegen genelinde ateşi yükselten bir diğer etken daha var.
IPCC (BM Hükümetlerarası İklim Değişikliği Paneli), yüzyılın sonuna kadar 1,5 ila 5,5 C'lik bir sıcaklık artışı öngörüyor. Ancak ısınma aşamalı olmayabilir. Ve bazı uzmanlar günümüzdeki sıcaklık artışının yıkıcı bir iklimsel sendelemeyi hızlandırabileceği konusunda kaygılı.
IPCC, iklim sisteminin nasıl işlediğini ve insan etkinliklerinin bunu nasıl değiştirdiğini anlamamızı sağlayan daha güçlü kanıtları içeren üçüncü değerlendirme raporunu 2001 yılında yayınladı. Bu değerlendirmeye göre, "son 50 yılda gözlenen ısınmanın büyük bölümünün insan etkinliklerine bağlanabileceği konusunda yeni ve daha güçlü kanıtlar" vardır.
Raporda ayrıca, küresel ısınmanın daha önce düşünülenden daha hızlı ve şiddetli gerçekleştiği saptaması da yer almaktadır. Ve iklim modellemeleri, yanardağ ve güneş patlamaları gibi doğal iklim güçlerinin tüm bu ısınmayı açıklayamadığını gösteriyor.
IPCC, iklim değişiminin şu anda yaşandığına ilişkin şu kanıtları gösteriyor:
* 1990 yılı bilinen en sıcak onyıl, 1998 ise en sıcak yıl olmuştur (Not: BM Dünya Meteoroloji Örgütü'ne (WMO) göre, 1998 kaydedilmiş en sıcak yıl olmaya devam ederken, 2002 en sıcak ikinci yıl olarak 2001'i de geride bıraktı).
* Ortalama küresel yüzey sıcaklığı arttıkça, kar örtüsü ve buz alanları da azalmıştır.
* Ortalama küresel deniz düzeyi yükselmiştir ve okyanuslar ısınmaktadır.
* Bölgesel iklim değişiklikleri, özellikle de sıcaklık artışı, şimdiye kadar birçok fiziksel ve biyolojik sistemi etkilemiştir. Bu etkiler şunları içermektedir:
- Buzulların küçülmesi,
- Permafrost tabakasının çözülmesi,
- Nehir ve göllerdeki buz tabakalarının daha geç oluşması ve daha erken erimesi,
- Orta-yüksek düzeydeki büyüme mevsimlerinin uzaması,
- Bitki ve hayvanların yaşam alanlarında değişiklikler,
- Bazı bitki ve hayvan popülasyonlarında azalma,
- Ağaçların erken çiçeklenmesi, böceklerin erken ortaya çıkması, kuşların erken yumurtlaması
* Akdeniz bölgesi de tehlikeli iklim değişimi etkilerine karşı savunmasız durumdadır.
|
