|
Çardaklı KÖYÜ
Çardaklı, Kars yolu üzerinde Göle ilçesinin kuzeydoğusunda, ilçeye 12 km uzaklıkta yemyeşil
bir ovanın ortasında ufak bir tepenin güney yamacına yaslanmış etrafı etek gibi giydirilmiş
uzun, uzun sarı yeşil tarlalarla çevrili bir köy;Kura nehri;nin kollarından olan Kaynık deresinin
etrafında yılan gibi kıvrıldığı yemyeşil tarlalar, napuzların arasında; fakir de olsa sevecen ve misafirperver
insanlarla dolu folklorüyle hatırlanan bir ova köyü Çardaklı.
Çardaklı folklor oyunları, insanlar için bir kültür hazinesidir.Halen folklor oyunlarını usta bir
eğitimle devam ettirmektedir.Çardaklı folklor oyunları kendine özgü, dirilişi simgeleyen figürleriyle
oynanmaktadır. Çardak barı 1930 yıllarında başlamış ve civar köylerde sevilmiş,
kendini kabullendirmiş, düğünlerde Çardak Başbarı olmuş, 1965-70 yıllarında köyümüzün genç öğretmenlerinden
rahmetli Yüksel Delibalta ve arkadaşları, Çardaklı oyun ekiplerine ritimli ve vurgulu biçimde eğitim vermiş;
Göle, Kars, Erzurum, Bingöl, Kırşehir ve çevre illerde çeşitli çeşitli folklor yarışmalarına katılmıştır,.
Birincilik ve ikincilik ödülleri almışlardır. Genelde folklorümüz yörenin yaşantısına özgü figürlerle biçimlenmiştir.
Çardaklı hemşehrilerimiz bu hakl oyunlarını göç ettikleri İstanbul’a taşımışlardır. İstanbul;da halen halk
oyunlarımız gençler tarafından yürütülmektedir. Bölgemizde hiçbir sanayii vb. olmadığından
Gölemizve köyümüzde geçinemeyen halkımız İstanbul;a göç etmiş, böylece
Çardaklı folklorüde insanlarla birlikte İstanbul;a taşınmıştır.
Şimdi istanbul;un Anadolu yakasında(Ümraniye)ve Rumeli yakasında(Avcılar) Çardaklı Köyü Kalkınma ve
Yaşatma Derneğiçalışmaları başlatılmıştır.
Çardaklı kaderine terkedilmiş bir köy, yıllardır iktidar partilerinin çeşitli vaatleriyle oy vermiş ama baş
belası olan yayla yoluna bir köprü bile yaptıramamıştır.İlkbaharda köylüler hayvanlarıyla beraber yaylalara
çıkarlar.Yayla yolu büyük çayın üzerinden geçer köylülerin en büyük sorunu çünkü üzeriden geçebilecekleri
bir köprü yoktu lkbaharda dağlardan gelen buzlu sular yaylalarına çıkan Çardaklılara çok büyük zahmetler vermiştir.
Zamanla canları ve malları telef olmuş, ağıtlar yakılmış, yaylalara çıkarken arabalarını azgın sular beraberinde götürmüştür.
Defalarca yetkilere başvurulmuş ama bir sonuç alınamamıştır.Bunun böyle gidemeyeceğini gören
köyümüzün ileri gelenleri eski muhtar rahmetli Mehmet Çavuş(Toprak),
Hacı Cimşit Kaya(Yağyemezdedem) vb. yardımları ile köyümüzde 1977 yılında bir köprü yapılmış.
Böylece insanlar bugüne kadar büyük çayın gazabından kurtulmuşlar ve şimdilik yaylalarına az sayıda da
olsa gidip geliyorlar.
Sonra gelir çayır zamanı, yayla inişi ahenkli olur, kaymaklı gevrekler yapılır, mutluluk, hüzün, vedalaşmalar,
helalleşmeler bir sevinç mahşeri ile insanlar köylerine dönerler.Başlar çayırların biçilmesi; ırgatlar
kanunun telleri gibi sıraya dizilirler.Bir başkadır bizim orada çayırların biçilmesi.Hemen ardından sararmış arpa
buğday tarlaları harmanlara dökülür.İnsanlar harmanlarda komşu olur.Yardımlaşmalar başlar, öğlen yemekleri
beraber yenir, özellikle yağmur yağdığında harman beklemeleri, sohbetler, askerlik anıları anlatılır.Komşu çocukları
güreş tutar galipler ödüllendirilir.Hava açtı harmanlar açılır, düvenlerle(gemler)hayvanlar dönmeye başlar.
Zahmeti bol olur ama çalışması zevkli.İnsanlarımız emekçi, köylülerimiz çok zahmetlide olsa mutlu sona ulaşırlar.
Güz geldiği zaman koç katımı başlar , koçlar süslenir.
Çayda pamuk gibi beyaz kazlar besini almış kesilmeyi bekliyorlar, insanlarımızın besin kaynağı, damak zevki kaz eti,
bulgurlu, patatesli kaz eti yemekleri.Yılbaşı gecelerinin tatlı kaz eti ve yine devam eder kar altında sekiz ay, böyle geçe
|
|
|
|
|
ETRAFI YEŞİLLİK DOĞASI YAMAN
DÖRT MEVCİM İÇİNDE, GÜZÜ ÖZLEDİM
BİÇİLİNCE ÇAYIRLAR, ÇIKIYOR ÇİMEN
HAVASI KOKUSU KÖYÜ ÖZLEDİM.
DÜĞÜNLER YAPILIR NE GÜZEL OYUN
GERÇEKTEN DOYUMSUZ İZLENEN TOYUN
MELEŞİR KUZULAR GELİNCE KOYUN
O SESİ, O TOYU, NAZI;I ÖZLEDİM
ESER TİPİ, BARAN KAPANIR, YOLLAR
MİSAFİR ODASINA TOPLANIR BEYLER
SABAHDA ÇOĞALIP BÜYÜYEN SELLER
HAFİFÇE ERİYEN BUZU ÖZLEDİM,
ANAYI, BABAYI, BACI KARDEŞİ
ATAYI DEDEYİ BÜTÜN YOLDAŞI
TARLAYI ÇAYIRI DAĞI, TAŞI
İNSANA HOŞ BAKAN YÜZÜ ÖZLEDİM,
TOY;DA EĞLENCEDE YARİŞAN ATLAR
TIRPANLA BİÇİLİP YIĞILAN OTLAR
BAZEN SEL SU GİDER BAZEN TOPRAĞI ÇATLAR
EKİNİ, HASIRI, ÇİLİ ÖZLEDİM
ÖKÜZ ARABASI, SAMİ KAYIŞI
TARLADA YOĞURTLA KETE VE BİŞİ
ÇITIR ÇITIR YANAN SOBA ATEŞİ
KULAĞA HOŞ GELEN SESİ ÖZLEDİM,
AKAN ÇAYIRLARINDA ALA BALIĞI
ANAMIN YAYDIĞI KAYMAK YAYIĞI
KIMISI, YEMLİĞİ, KUZU KULAĞI
YANIP ATEŞLENEN KÖZİ ÖZLEDİM
PATATESİNİ ÇOK GÜZEL KUMEL OLANI
ÇOK HOŞ KARŞILARSIN SANA GELENİ
BOĞACI, FESELLİSİ BİR YOĞURT DOLU
KAPKARA DUMANI TOZU ÖZLEDİM
YAŞADIM BÜYÜDÜM KÖYÜM ÇARDAKLİ
DİRGENİM, TIRMIĞIM KIZAK VE TOPAM
KIŞIN KAR İÇİNE YAZIN ÇOMURA BATAN
ÇİZMEYİ LASTİĞİ SİZİ ÖZLEDİM
GARDAŞ ÖZLEDİM GETİRDİM DİLE
NE GÜZEL OYNARDIK ÇOCUKLAR MİLE
SÖYLEYİP YAZDIĞIN ÇEKTİĞİM ÇİLE
KIRLARDA YEŞEREN GÜLÜ ÖZLEDİM
|
|
|
|